Đại tướng Fang Fenghui (Phòng Phong Huy), Tổng tham mưu trưởng của quân Tàu, hiện đang thăm Mỹ trong chuyến thăm năm ngày đến các cơ sở quân sự Mỹ, gồm cả căn cứ không hải quân tại San Diego, nơi ông ta sẽ xem tàu hàng không USS Ronald Reagan, một trong 10 hàng không mẫu hạm đang hoạt động của Mỹ. Đáng lưu ý là ông ta sẽ được “đón tiếp với đầy đủ nghi thức danh dự quân sự” tại Ngũ Giác Đài vào thứ Năm.
Chuyến thăm này diễn ra khi một đội tàu chừng 80 chiếc của Tàu, cả quân sự lẫn dân sự đang bảo vệ một dàn khoan của công ty Dầu Đại Dương Trung Quốc [CNOOC], một doanh nghiệp nhà nước, được lắp ngoài bờ biển Việt Nam hồi đầu tháng này. Các tàu Trung Quốc đã cản phá, hút xắn vào tàu Việt Nam đang bảo vệ vùng biển mà Hà Nội tin là thuộc vùng đặc quyền kinh tế của mình. Vị trí giàn khoan là gần đảo Hoàng Sa trong biển Nam Hải.
Bắc Kinh, với đường chín đoạn bêu rếu trên bản đồ chính thức của họ, đã chiếm lấy vị trí gần 90% vùng biển cho là của Tàu này, gồm có cả vùng đặt giàn khoan. Sự công bố bành trướng đó, và phần lớn không bảo vệ được, bao bồm vùng biển của Đài Loan, Philippine, Mã lai, Brunei, Indonesia và Việt Nam.
Ngoại trưởng Mỹ là John Kerry đã cố gắng làm dịu tình hình. “Ông ấy khuyên các bên giảm căng thẳng, đàm phán cấp cao, nhằm đảm bảo hành động an toàn với các tàu của họ tại biển, và giải quyết tranh chấp qua các biện pháp hòa bình,” nữ phát ngôn viên Jen Psaki của Bộ Ngoại giao nói, trích dẫn lại lời đối thoại của Kerry với đối tác Tàu và Việt Nam của ông ta. Phía Tàu thẳng thừng phủ nhận các ý kiến thẳng thắn đó, đả phá ông Kerry cố giữ hòa bình cho khu vực. Tờ báo Tuần tin sáng South China gọi cuộc trao đổi này là “cuộc đấu võ mồm”.
Theo một viên chức dầu khí Tàu, thì Bắc Kinh rõ ràng đã lệnh cho công ty dầu khí này, được gọi là CNOOC, khoan dầu để khẳng định chủ quyền của nó. “Điều này phản ánh ý muốn của chính phủ trung ương và cũng liên quan đến chiến lược của Mỹ ở châu Á,” viên chức này nói, với điều kiện dấu tên, cho hãng tin Reuters, về khoan dầu ở vùng biển Việt Nam. “Nó không phải do động cơ thương mãi.”
Bắc Kinh, với các bước đi khiêu khích đặc biệt của nó, rõ ràng đang thăm dò tổng thống Obama, khi ông ta vừa từ chuyến viếng thăm tám ngày tới vùng này để trấn an đồng minh và bạn bè trở về [7]. Việt Nam là mục tiêu hoàn hảo cho Tàu, vì nước này không là đồng minh của Washington. Nhưng đóng vai anh hùng của Tàu này đã ảnh hưởng quyền lợi của Mỹ, vì nó xâm phạm trực tiếp quyền tự do hàng hải, điều mà Mỹ bảo vệ hơn hai thế kỷ qua. Hơn nữa, Bắc Kinh hành động vi phạm vùng biển Việt Nam phản ánh bước đi chống lại đồng minh Nhật, Nam Hàn quốc và Philippine của Hoa kỳ.
Tàu không xem nghiêm túc cảnh báo của Mỹ, tờ Wall Street nhận xét. Và tại sao họ phải nghiêm túc? Tướng Fang sắp được tiếp đãi đúng nghi thức trọng thị trong khi các tàu bè của nước ông ta cố tình gây biến động và trực tiếp thách thức quyền lợi nước Mỹ.
Washington có thể nghĩ họ đang giữ trật tự khu vực này bằng các tìm kiếm phát triển mối quan hệ hợp tác với Bắc Kinh- do vậy mà trọng thị Fang- nhưng những nhà làm chính sách Tàu rõ ràng nhình khác, sem bước đi rộng lượng và hi vọng của nó là biểu trưng cho sự yếu đuối. Rút lại, họ tiếp tục tăng cường áp lực lên láng giềng của họ, và trực tiếp thách thức Washington, đặc biệt trong nửa thập kỷ qua.
Dù thế nào đi nữa, không có gì bàn cãi về lịch sử. Tàu trong mấy năm qua, đã quấy nhiễu tàu Hoa Kỳ ở các vùng biển quốc tế, chặt tay Philippines, và chiếm hữu không phận quốc tế. Tàu thường xuyên vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của Nhật với những vụ do thám ngoài biển và trên không. Tháng 11 rồi, không có lý do gì Bắc Kinh khoe là [9] nó có khả năng giết hàng chục triệu người Mỹ.
Các giả định đã dẫn dắt chính sách của Mỹ đối với Tàu là rõ ràng sai. Vẫn không phải là quá muộn
để thay đổi, và có lẽ ngay cả đuổi tướng Fang về nhà mà không phải làm lễ ở Ngũ Giác Đài để đón tiếp gì cả.
Đây là bản dịch bài Why is the Pentagon Honoring a China General? của Gordon Chang tại site http://www.worldaffairsjournal.org/blog/gordon-g-chang/why-pentagon-honoring-chinese-general
Ghi chú: Gordon Chang là một tác giả, nhà phê bình, một cây viết chủ yếu các vấn đề liên quan đến Trung Quốc. Ông nổi tiếng với cuốn Sự sụp đổ tới đây của nước Tàu (The Coming Collapse of China), dự đoán nước này sẽ sụp đổ vào năm 2011, nhưng thời gian qua, nước này vẫn chưa sụp đổ. Nhiều người nói tác giả này luôn dự đoán về nước Tàu … sai, nhất là tác phẩm này.
Dù vậy, những nhận xét của Gordon rất đáng để tham khảo, và riêng đối với những người lãnh đạo Việt Nam, chắc họ cần xem xét kỹ để tránh đi theo con đường phiêu lưu mà tách mình xa khỏi vòng ảnh hưởng của nước Tàu.
