Chuyến đi Sadec tìm vườn sứ...
Chúng tôi đi khơi khơi, với ý trong đầu là vườn sứ nằm đâu đó ở khu Vườn Hoa Sa Đéc.
Nhưng vườn hoa Sadec là khu rộng lớn, đường ngang lối dọc quá nhiều, khi địa chỉ tìm chưa có gì là cụ thể. Chạy dọc, chạy ngang nhiều mà vườn vẫn chưa thấy, cuối cùng thì phải hỏi một thanh niên đang chăm vườn hoa của anh ta. Em trai này ngẫm nghĩ nhiều, cuối cùng chỉ nhà một bác gồm thứ và tên, bảo hỏi đường đến đó, cũng gần đây thôi. Cuối cùng, do không có một toạ độ địa lý kiểu một con số độ vĩ, độ tung để gọi ra trên gmap, phải đi theo kiểu bác Ba Phi (thứ ba, tên Phi). May mà chỗ hỏi tới chỗ cần là cùng đường nên chốc sau cũng tới!
Đất Tổ bốn đời...
Từ thời nhỏ tuổi tôi đã nghe kể câu chuyện của Tổ bốn đời của chúng tôi: ông người Nha Mân, Sadec. Thiếu thời làm viên chức làng, mà công việc có gồm cả đi thu thuế người dân. Trong một lần đi thu như thế, không hiểu ông có máu cờ bạc hay gì đó, toàn số tiền thu được không cánh mà bay tất. Thế là hoặc ngồi tù, hoặc bỏ hẳn xứ trốn đi. Ông chọn cách thứ hai: trốn đi. Và không biết số tiền đó lớn hay sao, phải nói là ông bỏ xứ hẳn suốt đời mình, dù con cháu ông có tìm về quê ông để thăm viếng họ tộc. Một cháu nội gái của ông từng về thăm lại đất "Tổ" của mình, mà do cớ sự quỵt nợ công kia, không bao giờ ông có thể về lại quê hương của ông đến khi mất đi, và câu chuyện chung để lại là mơ hồ như đã nói: thiếu nợ công, bỏ xứ.
Có hai sự kiện cần nhắc: mặc dù Ông tôi với tính cách người công dân xứ khác (nơi trốn đến) vẫn đầy đủ họ tên, nhưng để trốn biệt, tôi nghĩ ông đã thay tên, đổi họ. Không bằng chứng nào chứng tỏ việc này, ngoại trừ một bằng chứng duy nhất trên bia mộ Bà tôi, vẫn còn dòng chữ khắc trên đá,
Tồn tử tính Nguyễn phúng
Con chung của Bà và Ông theo bia này thì rõ ràng họ chúng tôi là Nguyễn. Trên giấy tờ thực tế của Ông và con cháu sau này, tất cả đều mang họ khác: Trần. Sự khác nhau này chứng minh họ thật của chúng tôi là Nguyễn như bia ghi. Những gì giấu đi dù sao cũng có chỗ nói lên đúng: họ thật của Ông tôi. Và điều này chứng minh ông đã thay tên đổi họ sau khi trốn đi biệt xứ do biển thủ công quỹ!
Người cháu duy nhất có trở lại Đất Tổ...
Ông Nội tôi có hai dòng con do Ông có hai đời vợ:
Bà Nội lớn là Nguyễn Thị Sửu
Bà Nội sau, dòng của chúng tôi, tên là Phan Thị Đối
Bà Đối là vợ thứ, đã sống cùng ông sau khi bà Sửu qua đời. Bà nội lớn có hai con là
Thứ Hai: Trần Thị Ngoan
Thứ ba: Trần Vân Để
Một trong hai người này có lần sang thăm xứ sở của Ông Cố tôi, trong giấy tờ có tên là Trần Văn Song. (Chúng tôi nghi tên này đã bị cải cả tên lẫn họ).
Chuy


