Chuyến đi của đoàn do Trí dẫn... (27-28/12/2023)

1. Đi Đất Mũi (ưu tiên 1)
Bản đồ chỉ là 104 Km tính từ ngã rẻ xuống Năm Căn tại Cà Mau (tượng đài), thời gian đi là 2.23 phút. 

2. Hòn Đá Bạc (điểm dự phòng)

Lịch đi của đoàn... 

Vậy là hôm nay tới ngày đoàn Trí xuống Cà mau chơi, hay như nó gọi là "thăm" tôi. Thằng bạn học cùng đi nghĩa vụ QS chung, nhưng sau đã tách đường đi riêng, bây giờ là Việt kiều Mỹ, vẫn hay về VN nghe đâu đầu tư địa ốc. Nó mang tiền về mua nhiều đất đai địa ốc. Chắc em nó giống nó, cũng đầu tư theo hướng riêng, là gạo thơm, gạo sạch gì đó từ Kiên Giang. Chắc có người biết tên này. Xưa khi còn làm việc, có lần tôi nghe thủ trưởng của tôi, tức Tổng Giám đốc Công ty, anh Trần Thiện Hải,  kể tên Khải này rất rõ, cho thấy anh đã gặp người này. Rất có thể qua các lần hội họp cán bộ họ đã nghe qua và biết nhau....

Tôi đã đọc bài này .

Trông Khải bây giờ già dặn, không như hồi xưa mỗi lần đến nhà nó chơi, còn là cậu thanh niên trẻ nhỏ (chúng tôi lúc ấy cũng là thanh niên mà)!

Do chương trình ngày đầu là đi Đất Mũi, sau khi nhóm đến Cà Mau, ghé bốc tôi cùng đi (hơi ngược đường). Dù sao tôi vẫn không ý kiến chuyện bốc tôi này, dù sao đi thăm thằng Đệ phải ghé nhà thằng Đệ. Chưa nói là vợ tôi hồi còn sống cũng mấy phen gắn bó cùng Đoàn đi chơi đây đó. Giờ yên giấc rồi có bạn xưa đến chơi, cũng ấm lòng người khuất!

Xem ra chiều dài là 53,3 Km, thời gian cần khoảng non 1.30 phút. Đường nói chung đi được nhưng xấu nhiều hơn những lần tôi đã đi do xuống cấp.

Chuyen di...

Tôi ở nhà chờ Đoàn của Trí dắt, gồm các thành viên sau
Trí (solo)

Hải
Khanh (vợ)
Tám
Khả (Hiệp)

Oanh cận
Út Tịch
Hùng (vợ)

Đệ (chỉ từ CM)
Đoàn đi tới KS Mường Thanh thì tịt lối, điện tôi ra. Khi đó họ bàn muốn vào nhà tôi thắp nhang cho vợ tôi (trước đây nhiều lần tháp tùng đi chơi cùng đoàn) cho tận nghĩa nhóm mà vợ tôi do tai nạn bỏ đi trước.

Sau đó tôi đề nghị ghé dùng cơm tiệm kề cơ quan. Phần lớn dùng cơm dĩa cho tiện, rồi sau đó trực chỉ Năm Căn- Đất Mũi chứ không ghé qua khách sạn nhận phòng.

Như dự kiến, đường đối với xe 32 chỗ hoá ra quá xấu, không đi nhanh được. Sáng do phải rước đoàn từ Vĩnh Long (vợ chồng Mai Việt Hùng phải sang đó đi), quay về Cần Thơ lấy thêm người, rồi Vị Thanh rước Khanh, nên đến Cà Mau đã khoảng 12 giờ. Sau khi vào nhà tôi thắp nhang cho vợ tôi và đi ăn xong mới tịch tang về vùng Đất Mũi, chúng tôi là đoàn đi chơi tuổi già hơn là nhóm du khách! Xuống Đất Mũi thì đã muộn, nên chuyến về ra xe thì đã tờ mờ tối, mà đường về thì xa (hơn  2 tiếng xe chạy) nên đoàn nghĩ nên ăn cơm dọc đường (Cái Nước, quán lề đường). Tôi nhìn ngang đó, thấy hình như có quán Cõi Xưa, là quán ở CM cũng có, nhưng giờ là quán nhậu hôm nào cùng anh Thành, Hiền chị & em ngồi lai rai. Chẳng lẽ họ có chi nhánh ở đây, dù tính cách người này là có thể (dân làm ăn nhanh nhậy chuyện kinh doanh).

 

 

Khi gặp Trí tôi có hỏi chuyện em nó, Khải, thì Trí cho hay đã bỏ doanh nghiệp rồi, không còn làm ở đó nữa (sản xuất Gạo sạch Kiên Giang, như phần nào bài báo tôi đọc có nói). Chuyện thay đổi này không có gì đáng nói cả!

Đã khuya chuyến về ăn cơm quán ven đường (Cái nước)

Chuyến đi: đoàn ghé ăn cơm

đã ghi lại chuyến đi này như sau

 

 

Kế hoạch cho ngày 2
Đoàn cụ thể chị Khả nói xe 27 chỗ của Trí to quá không đi được Đá Bạc do cầu đường chật hẹp, nên đổi ngày 2 dự kiến sang chuyến về ngã quốc lộ 1, đi ngang một số điểm sẽ ghé tham qua. Cụ thể là 

- nhà thờ cha Diệp gần Bạc Liêu
- Xuống thăm một số điểm của Bạc Liêu (nằm sát biển)

Trí cũng ok theo kế hoạch thay đổi, tôi thì không biết điểm nào của Cà Mau nữa để đoàn đi tham quan cho vui vẻ nên đành chia tay sớm Đoàn.

Lần này như vậy cũng khá đông (ban đầu tính là 12, nên Trí lấy xe hơi to, rút lại do vợ nó không đi chỉ còn 11, xe thì vẫn vậy). Có thể bảo đây là họp lớp gọn cũng đúng, vì ngoài nhóm Sài gòn ra (Hương và vợ, Minh Trung và vợ), nhóm còn lại khá đại diện cho lớp- Vĩnh Long thì có Tám, vợ chồng chị Khả, Cần Thơ có Trí, Út Hồ và Kim Oanh, Vị Thanh có Khanh, Cà Mau có tôi, tính ra là 12. Thành viên mới chỉ có Trí, là linh hồn chính của chuyến đí (chuyến đi này do Trí khởi xướng là đi Cà Mau thăm Đệ), cũng là thành viên AVK2, và là người trúng tuyển nghĩa vụ. Duy một người mà Trí muốn có mặt nhưng không mời được là Hoàng, do không ai còn liên lạc của người này, và chưa chắc gì Hoàng muốn tham gia nhóm...

Sáng ngày 2, theo Tám tôi hứa ra sớm ăn cùng đoàn, nhưng do ngủ nghê trễ hẹn, không ăn cùng đoàn được. Trí chắc cũng dậy muộn nên Tám nói hai thằng ăn sau khi đoàn đi chợ Phường 7.
Và tôi rảo chân cùng nó ra phía ngoài chờ hướng QL1 ghé ăn hủ tiếu xương. Trí có vẻ cử bột nên nó dồn qua tô tôi. Nó chỉ ăn ít rau trụng nước sôi, húp súp, và ăn chút ít sợi mì. Tôi hỏi nó có tiểu đường không, nó bảo không bi....

Sau khi ăn thì quay lại xe, đoàn lục tục ra, xe quay lại KS để tôi lấy xe 2 bánh. Tôi đứng chào đoàn, chia tay về nhà chợ làm số công việc thường ngày của tôi.

Tạm biệt AVK2 2023!

 

 

 

 

 

 

 

 Tiễn bạn ra về sau chuyến đi...

 

 

 Dự kiến ban đầu...
Từ ý kiến chị Khả (Vĩnh Long), rằng "đi Cà Mau mà chưa tới Đất Mũi và Hòn Đá Bạc coi như là chưa đi Cà Mau!" Tôi có cũng phần nào ý nghĩa, nhất là Đất Mũi, vì điểm nhọn trên bản đồ Việt Nam này đánh dấu nó là chỗ cuối cùng của đất nước. Ai mà không nhớ Việt Nam từ Ải Nam Quan tới mũi Cà Mau. Sau này người ta vì "tình hữu hảo" sửa lại là Hữu Nghi Quan, nhưng cái này là chính trị, còn những người VN xưa nay vẫn nhớ mô tả đất nước mình, khi không xét đến tình Hoa Việt, thì Nam Quan hay Hữu nghi quan là chỉ một nơi : điểm bắc đầu từ phương Bắc nước mình, và mũi Cà Mau, điểm kết thúc. Đã đến Cà Mau mà chưa ra Đất Mũi là một điều đáng tiếc, dù gì nó cũng đánh dấu nơi tận cùng Tổ Quốc mà!

Dù sao đi nữa, giả như nhóm ở chơi Cà Mau hai ngày, thì ngày thứ hai tôi có nghĩ đến câu chi Khả nói: Hòn Đá Bạc. Hiển nhiên nếu có thể đi, nhưng do lần này chiếc xe thuê đi to quá so con đường ra đây, nhóm đành đổi chiến thuật: họ về đường QL1, nhằm ghé nhà thờ Cha Diệp, Nam Hải (chùa) ở Bạc Liêu, và những điểm khá trên đường về. Tôi không có ý kiến nào hơn vì không tìm ra chỗ nào thay thể khả dĩ cho ngày này, đành để nhóm ra về sau khi sáng họ đi chợ Phường 7. Trong khi nhóm đi chợ, tôi va Trí thả bộ ra phía đường giáp quốc lộ, ghé quán hủ tiếu bình dân ăn sáng. Xong hai thằng tịch tang lội về xe, nhóm đi chợ cũng đã ra, cùng lên xe, vòng về khách sạn để tôi lấy xe hai bánh gửi ở đó, đoàn thì tiếp tục hành trình của họ. Tôi mong là nhóm có thời gian mệt mà vui của ngày đầu: do đường xấu, lội bộ nhiều khi ở Đất Mũi, cơm chiều trễ, về KS muộn màng.... Đi chơi mà...
NHóm còn hỏi kỹ Mr. Trí để có lịch đi chơi tiếp theo sau Tết, trước khi Trí về Mỹ lại. Nhóm hỏi cặn kẽ để dự kiến lịch đi... Nếu được chuyến này, lần này Trí tham gia nhóm lần 3! (lần 1: họp lớp nhà Khanh đám con nó, lần 2 là lần này. Nếu tính lần ở VL con Tám, thì nó dự 4 lần/ tông số lần của nhóm. Trí có lẽ là thành viên đặc biệt. Có lần Dương Mõ dự (lần 1, đám con Khanh), nhưng sau đó nó mất. Có lần Hoàng dự đám con Hải, nhưng lần đó chưa coi là họp lớp nếu lấy mốc là kỳ đám con Khanh, vì lúc ấy khi hô hào đi đều cho là họp lớp lần 1, còn con Hải chưa có phong trào này!

Chúc Mừng Giáng Sinh...

Sáng như mọi ngày: dậy, làm vệ sinh sáng, xong xem sơ qua tin nhắn... Thì ra rất nhiều lời chúng Giáng sinh trong hộp tin, từ của bạn trong đạo hay ngoài đạo. Có tin hôm qua là hôm nay kế hoạch đi Giáng sinh Hiền chị bị bỏ qua. Sẽ có Giáng sinh nào cho em gái sinh 1975-2023=48 tuổi (tôi ngơ ngơ khi hỏi tuổi em lại, làm em phải hỏi tôi "hôm qua nói rồi không nhớ sao mà hỏi lại. Em nói 49, sinh năm Mẹo 1975. Tôi cười nói, "Hồi đó lo nhậu nhẹt, có nhớ gì đâu!" tôi biện bạch cho mình. Hiển nhiên, chắc không cô nào 49 tuổi  mà lại bị người quen cứ hỏi tuổi!

24-12-2023...
Tuần cuối của năm lại bắt đầu, với Noel vào, trời lành lạnh, nhưng tôi hình như đã vô cảm lắm rối... 

Sáng vẫn về vườn, và ra quyết định nhanh là chăng dây kẽm cho treo tấm nhựa che bớt nắng phía trên khung sắt đã làm. Việc này không nhiều, nhưng phải leo trèo nóc nhà, hơi khó đo mái thiếc thì lổ chổ vá, rui cây thì là gỗ tận dụng (của nhà củ Bích Sơn Thuỷ thuê xe chở về). Khi chăng mấy dây xong, ra vô ngắm nghía, biết phẩn treo lưới khó hoàn thành trong hôm nay, nên ra sau cuốc cỏ rồi tắm, định về hơi sớm để hớt tóc (khi ra hỏi thì người uống cà phê nói thợ đi vườn!, đành trở về, lẩm bẩm nói mai sáng hớt chắc nhiều cơ hội có hơn)....

Tối lim dim nằm võng xem điện thoại Hiền chị lại gọi tôi, bảo là tối nằm một minh buồn nên gọi nói chuyện. Lẽ ra hôm nay nếu kế hoạch Mr. Thành không thay đổi chúng tôi đã vào nhà Hiền chơi cho biết.....

Tôi nhân tiện mời cô ta ngày nào cùng 9 Thành vào vườn nhà tôi chơi. Cô ta bảo e vợ anh Chín Thành làm khó, vì bà này có vẻ khó thiệt. Phụ nữ với nhau chắc biết nhau hơn cánh đàn ông mấy chuyện này, cô ta nói chắc hẳn không phải không có lý do. Phụ nữ với nhau tình ý, và để ý chi tiết các cuộc gặp gỡ lạ này. Hiền bảo tôi chỉ mới biết A. 9 Thành có ba lần thôi, thì chỉ là loại sơ giao. Sơ giao như vậy mà anh ta hăng hái điện cho tôi hôm rủ ra uống cà phê, và giới thiệu cô này cho tôi!

Quan ...chết...

Khu Tái Định Cư tôi từ lâu có viên quan tỉnh đã nghỉ hưu cất nhà. Ông từng là Bí thư Tỉnh Uỷ, có lẽ tên Bình. Do công ty tôi ban đầu ở Bạc Liêu, mặc dù khi chưa lập nhà máy là công ty kinh doanh thuộc Seaprodex VN của tỉnh Minh Hải. Thuở đầu Minh Hải là tỉnh chung gồm hai tỉnh trước GP là Bạc Liêu và Cà mau. Dần dần các tỉnh trước nhập một lại tách ra như xưa, tỉnh tôi thành Cà Mau và Bạc Liêu. Đã có lúc chính quyền là một khi nhập tỉnh, nhưng dần rồi tách riêng khi tỉnh tách. 

Seaprodex Minh Hải khi trước lúc có ý định lập nhà máy, từng có ý định mua một nhà máy nhỏ ở tỉnh Minh Hải (Cái Ngang). Nó là nhà máy phụ của nhà máy khác, Tân Phú hay Tân Thành gì đó. Họ có ý tập trung  vào nhà máy chính nên bán bớt. Công ty tôi có ý định mua, đã liên hệ Tỉnh, và nói chung có vẻ thuận lợi. Nhưng nhiều doanh nghiệp tư nhân nhỏ, khi đó cũng vào cuộc. Họ thóc mách là "cho thằng thuôc Trung ương này làm gì, không có lợi gi cả. Lúc ấy việc mua bán nhà máy phải thông qua Tỉnh, và sau nhiều ý kiến tương tự, thay vì bán nhà máy nhỏ này cho SMH, họ bán cho một doanh nghiệp nhỏ là Phú Cường. SMH lúc ấy cần có nhà máy, phải liên hệ tỉnh Bạc Liêu  mua lại mấy nhà máy ở đó.

Lúc ấy có lẽ vị quan tỉnh Bình này còn đang rất quyền lực, và có lẽ do ông chúng tôi phải "tha hương" làm ăn ở Bạc Liêu!

Sáng tập thể dục nghe chỗ đám tang là ông Bình sẽ an táng vào 22/12/2023 này...

Sai lầm tai hại trong một chuyến đi...

Hành trình như sau...

Cái sai lớn nhất là rẻ sai đường, mà có lẽ do trời đã chập choạng, hay người đã mệt sau một ngày mệt, tôi không để ý cái sai này cho tới khi thấy dường như tôi đang đi mỗi lúc xa đích đến là TP Cà Mau. Tôi xem có đường nào rẻ sang đường đúng không, nhưng không có, hay có mà chúng nhỏ chưa hiện cụ thể trên bản đồ. Và cuối cùng là... quày lại điểm xuất phát của đường nhầm, từ vòng xoay Khánh An (chuẩn bị lên cầu Khánh An. Sai nghĩ mà buồn cười, nhưng đã... sai (chắc sáu bảy Km, quày lại thành đôi (15 km)). Tôi cắm cổ chạy mãi miết cho tới khi ra đến đó, quẹo về hướng cầu Khánh An. Khi thấy cầu tôi mới hay mình làm một việc vô nghĩa nhất trong hành trình qua sai lầm này!  

Nói chung chuyến đi có hai thất bại:
- đầu tiên, từ QL1 hướng Năm Căn, có chỗ rẻ sang Hòn Đá Bạc (có biển ghi hẳn hoi), nhưng cầu ngang sông để sang phía bên kia bờ để đi Đá Bạc không còn dùng được cho xe bốn bánh. Tôi đi bằng xe hai bánh nên đi được, với cước phí là 3000 đ. Không nói chuyện phí phung, cầu đường mà như thế là tồi tệ.
- Và đường sang đó quá xấu, hay nói chung là xấu. Nó là kiểu đường nông thôn, hẹp, thi công không tốt có lẽ phần thủ công hay móng quá yếu nên chỉ có thể được vậy. Xóc, và không thể chạy nhanh như QL.
Tóm lại là chỉ có thể đi đường ra Đá Bạc bằng đường chính chứ không qua ngã rẻ của QL 1A hướng xuống Năm Căn được, (đi ngã QL 1A, gần tới Rau Dừa, có địa danh Rạch Ráng, có ngã rẻ sang Hòn Đá Bạc. Thực tế xe 4 bánh không đi được do cầu yếu cấm chạy.)

- Cái thất bại cuối là sai lầm đi lầm đường của tôi!

Quảng Triệu Hội quán
Các tổ chức hiệp hội đồng hương người Quảng Đông hay có tên Quảng Triệu Hội quán (廣肇會館).  Đó là người Hoa Quảng Đông sang Việt nam thường là từ Quảng Đông và Triệu Khánh (địa phương của Quảng Đông) nên họ ghi như vậy.

Tôi có chuyến đi này nhằm khảo sát khả năng chạy tắt ngang này, nhưng như vậy là không có! Còn đường chính?

Phần sau của tôi từ Trần Văn Thời qua sau khi sang cầu, nói chung đường nhỏ và xấu. Có đoạn gần ra tới Hòn Đá Bạc lại có cây cầu yếu đang sửa chữa, cấm qua. Phải chạy vòng, may mà có thể chạy được... Hòn Đá Bạc được ghi là điểm du lịch, tôi không  hiểu người ta chọn nó do nó có liên quan lịch sử tỉnh hay phong cảnh. Không ai đâu thắc mắc, nhưng nếu đã đi, thì bạn thấy nó không có gì xuất sắc để gọi một thắng cảnh. Tôi đọc thấy điểm thứ hai của tỉnh cũng tương tự: Hòn Khoai. Ngoài cái đèn biển trăm tuổi (khó gọi là thắng cảnh cái đèn biển này), gần như không có dân cư, hạn chế chụp ảnh hay nhiều thứ, thì không hiểu Hòn Khoai có gì để đi??? Chẳng lẽ là đảo gần xích đạo nhất của Việt Nam?

Việc hôm qua 16/12/2023 ...

Phần lớn thời gian ở vườn cho hôm qua là dành cho việc khoan các lổ ở cột và trụ xi măng chôn nhằm làm giàn lan. Đã tính là mua thêm hai thanh sắt hộp cho hai thanh đở giàn lan này, nhưng vẫn chưa mua, dù việc khoan và bắt ốc các chỗ gát thanh đã hoàn chỉnh. Nhớ hôm anh Thành vào chơi thì ý anh là thuẻ thợ hàn làm mấy phát là xong giàn, đâu có chi phức tạp. Tôi nói cái chính không phải là thuê thợ mà là làm theo ý mình. Giàn sao khi không cần tháo ra được, có nghĩa là linh hoạt chứ không chế cứng vết hàn....

Ngoài việc này, phần còn lại là làm cỏ thêm chút ở bờ cặp lối vào vườn, phía trái, nhưng không nhiều. Cỏ lần trước làm giờ lên xanh um, có lẽ tiện cho cuốc làm hơn do đất đã khô. Chỉ cần cuốc bén là làm nó thật tiện...

Quyết định nữa khi ở vườn là thuê máy cạp san nền làm đường. Nó sẽ nói sau khi làm đê ngăn sình tràn lấp đường chính, nó xúc đất sông đổ và san phần làm này (tôi nhớ lần trước hình như họ đo là 33 m dài, cái này không nhớ chắc lắm. Họ sẽ ăn 2 triệu cho phần san lấp làm đường này...

Chiều khi dẫn xe họ đã xúc làm đường biên bên trong để ngăn sình tràn ra đường xi măng. Cây me họ đã cuốc dời, cây nhỏ thì họ đã phá sạch (cây me lão chắc đã mấy chục năm tuổi, me con thì tôi mua trồng là me ngọt vẫn chưa cho trái....)

Mua hai thanh sắt hộp...
Đã dự tính mua mấy hôm rồi, hôm qua mới lại hiệu sắtt gần nhà vườn mua hai thanh. Em chủ tiệm giúp tôi ràng dây vào xe, nhưng do để nguyên chiều dài, nó cứ đung đưa, làm xe gần như khó hay không chạy được. Tôi thấy không an toàn nên dừng sửa lại 1 lần trước khi quẹo xuống đường vào vườn. Thay vì chạy, tôi thấy dắt xe có thanh sắt ràng rồi là hay hơn!

Về đến trước cổng nhà tôi (thay vì nhà Thuý), tôi dừng và cho nó xuống... Mừng vì đã xong lần "chở" hai thanh sắt khó này. Hình như chưa lần nào tôi thấy không thể chở như lần này, dù đã nhiều lần tôi mua thanh sắt dài 6m, nhưng những lần trước chúng đều nhỏ hơn, chưa lần nào phải dắt bộ như hôm qua...(16/12/2023).

Chiều lo tưới lòng vòng  bình thường, vẫn chưa làm cỏ nhiều hai bên lối vào nhà sau! 

Hôm nay (17/12/2023) có con anh Kỳ mời đám giổ anh (nó điện thoại mời hai ngày trước, tức thứ Sáu 15/12/2023). Ngày anh mất tôi không có ở nhà chợ, về vườn thì khi làm linh tinh tôi để điện thoại ở nhà rồi nên bạn bè gọi cho hay nhưng không được). Khi thấy có nhiều cuộc gọi nhở khi xem điện thoại, tôi điện hỏi lại thì hay sự cố xảy ra với anh Kỳ. Tôi cho vợ hay, cả hai đều ra thăm anh ở BV Cà Mau. Tôi vào giường bệnh, mọi người vây quanh, và vợ tôi thì nhanh nhẩu lại xem bệnh án (vợ tôi đã từng là BS điều trị tại đây nên người BV đều biết, và cho xem không nói gì cả). Sau đó vợ tôi nói với tôi, "không hi vọng gì". Hồ sơ BA còn cho biết anh từng có dầu hiệu đã một lần nhồi máu cơ tim qua thăm khám kỳ này, nhưng cái đó thì lâu rồi, chỉ để lại di chứng. Còn lần này thì anh khó qua khỏi....

Hai vợ chồng tôi đi đám anh, ngày chôn chúng tôi cũng đưa tới nơi an nghỉ. Ra thì Dì Năm vợ tôi có nhà sát nhà vườn ba má anh...

Cuốc điện của Tám Vĩnh Long...

Hôm qua 13/12/2023, chiều Tám có gọi cho tôi, nói về dự định chuyến đi Cà Mau của Trí. Nói chung Trí muốn thực hiện chuyến đi chơi Cà Mau với hai ý nghĩa,

- Gặp gỡ mấy thằng tháng 10/1978 đi bộ đội

- Thăm tôi

Coi như cuộc họp mặt hiếm hoi nếu tổ chức được. Tám tìm cách liên lạc Hải, có lẽ nhờ tìm Hoàng (Hoàng trước đó Hải có mời dự đám cứơi con nó, nên nó nghĩ chắc thân Hoàng hơn). Sự thật sau vài cuốc điện cho Hải, nó trả lời là không có cách nào liên hệ được, chào thua. Đấy là bạn bè ở Cần thơ với nhau còn vậy, tôi thì xa lắc xa lơ, chả có quan hệ bạn bè nào với Hoàng thì đành thua hơn nữa....

Bốn thằng của lớp AVK2 là Đệ, Trí, Khanh và Hoàng trúng tuyển nghĩa vụ. Hoàng và Đệ là người sau cùng còn lại trong quân ngũ, nhưng Hoàng thì do phân công ban đầu là ngành truyền tin, nên sau đã chuyển ngành qua Bưu điện Cần Thơ. Hình như chức vụ cao nhất thuở làm Bưu điện là Phó GĐ Bưu điện tỉnh Cần Thơ. Nghe đâu Hoàng có lúc xin được học bổng đi du học nước ngoài, lấy bằng Tiến sĩ. Nếu đây là đúng thì Hoàng là người thứ nhất có bằng này, sau đó là Thu Hương. Tôi thì được đưa sang Kampuchia đầu năm 1979 cho tới khi xuất ngũ hơn 4 năm sau. Khanh và Trí tốt số hơn nên ra quân (Khanh), còn Trí thì vượt biên sang Mỹ định cư. Nó đã về mấy lần, thỉnh thoảng tôi có gặp, như lần đám cưới con Khanh ở An Giang là gặp lần đầu sau nghĩa vụ. Lần con Tám ở VL nó cũng có về dự, lại gặp nhau, và nếu lần này nữa thì đúng là 

Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ...
Vô duyên đối diện bất tương phùng

Hoàng sống khá biệt lập, ít chơi với bạn bè, dù thời đi học có lần tôi vào nhà Hoàng chơi. Đó là vườn mận mênh mông, có lẽ phía lộ 19, 20 hay lên Bình Thuỷ gì đó. Thời gian đã quá lâu và tôi không còn nhớ rõ nữa... Lần gặp sau này, cũng là duy nhất là lần Hoàng dự đám con Hải. Do Hải có bà con gì đó làm ở Bưu điện tỉnh, người này biết rõ Hoàng, do là cấp dưới của Hoàng. Hải nhờ người này dắt lại mời đám, và Hoàng có dự. Tôi từ Cà Mau lặn lội lên đi, bạn bè gặp nhau mừng vui, sau đám nhóm có mời đi cà phê chỗ Trần Hưng Đạo gặp Mậu Thân. Có Thu Hương, Hoàng, và một số bạn chung lớp lần đó nhưng tôi không nhớ hết (có lẽ có Tám già, Thu Hương, Việt Hùng và tôi, Hoàng(?)).  Chỉ lần duy nhất găp nhau như thế, sau đó tôi không có dịp gặp nữa. Hoàng thì có việc riêng và lý do riêng của nó, không cởi mở với bạn bè mấy, thành thử chúng tôi như hai thế giới. Bây giờ Tám giao tôi làm sao rủ nó đí chơi chuyến với Trí được là điều khó hơn lên ông Trời. Tôi nói với Tám, "Hoạ chăng nhờ Hải nếu nó có mối nào mời được". Sau cuốc điện cho Tám tôi có gọi cho Hải được, nhưng nó nói không còn liên lạc gì cả với Hoàng, và không có cách nào mời. Hoàng cũng nghỉ hưu rồi nên vô phương!

Việc Tám giao là sao rủ được Hoàng coi như hết. Việc tiếp theo tôi hỏi nó  chuyện đi chơi thì sao, ý nói chuyến đi Cà Mau của Trí. Hải nói nó vô tư, nghĩa là đi được, do không bận bịu gì. Tôi ậm ừ, thực ra thằng nào cũng con cháu nhiều thứ, có khi bận giử cháu ngoại không đi được cũng không chừng. Dù sao tôi tin tưởng nó nói, vì trước đây khi còn học, Hải là thằng chơi khá thân ngoài Thành, nhưng Thành sau này vượt biên rồi nghỉ học làm cho việc chơi thân cũng không như khi xưa. Khi tôi ở lại trường làm cho Thư viện trường, Thành hay la cà vào tôi chơi, nên cũng hay đi uống cà phê với nó. Khi tôi học K6 có chơi thân thằng lớp này là Dũng Bắc, thì quan hệ với Thành cũng không còn thân dù đôi khi nó cũng tình cờ tấp vào tôi chơi. Phải nói khi tôi về học lại lớp K6 này, nó dắt tôi giới thiệu với Minh của Thư Viện, kho Học Kỳ. Minh giúp đỡ tôi nhiệt tình theo cách của nó: cho mượn giáo trình dễ dàng hơn, đôi khi dẫn tôi vào kho "riêng" của thư viện sục sạo các tạp chí Mỹ không phát hành, như Playboy(!). Chắc chỉ có tôi là sinh viên mà vào được kho này cùng thằng bạn Minh tham khảo(!)....

Sở dĩ Tám nhờ tôi liên hệ Hải là máy nó không gọi cho Hải được. Khi tôi nói Hải chuyện này, nó nói là chắc do nó nhậu với bạn bè không để ý chớ máy vẫn bình thường có sao đâu!

Việc vườn...

Hôm qua đã vùi xong hai cột xi măng để nối cột làm giàn lan. Sau khi khoan xong kiểm tra lại ốc chuyên dùng cho bù long âm tường, đặc biệt do phần gốc nó có miếng sắt bao quanh chân. KHi cho vào lổ khoan và siết ốc, nó nong miếng sắt ra ốp sát vào thành lổ, làm con bù lon đó bám tốt hơn vào tường... Tôi ghé chỗ hay mua đồ linh tinh dưới dôc cầu quẹo vào một chút, hỏi em trai mua 10 con, em tính 25K, vậy ra 1 con 2.5K. Tôi hỏi em cách gọi ốc này, nó bảo là tắc kê sắt!

Chạy về ghé Bách Hoá Xanh, mua cà phê gói về dùng (nhà chợ, do cà phê cũ đã hết), xà bông cục gội đầu cho nhà vườn do đã hết, hai bịt lạc rang bọc bột chiên giòn...... 

Tính ra hoá đơn cho BHX là 303 K, tôi sục tiền lẻ có 305 K, đưa họ trả lẻ 2K, là hết phần 500K dùng hai ngày hôm trước đổ xăng, và mua linh tinh (bình 45 K), mắm chưng 35K ...

Về thay bình ga nhà vườn, tôi quên khuấy khi đi ngang cây xăng. Già cả rồi quên trước quên sau là điều có thật: có hôm tôi bắt nồi nước pha trà, rồi bỏ ra ngồi bàn máy tính. Thế là ngồi miệt mài, ấm đun lâu hết nước  khô khốc, lên mùi khét mới chạy ra thăm!

Lịch của một kế hoạch mới: trồng lan mô

Suy nghĩ kỹ thì mua vườn có lẽ là quyết định lớn. Quyết định này xảy ra thế này: ba tôi có miếng vườn khá khá (có lẽ khoảng 1 ha) không dùng.

Do vậy khi chị Ba Hân, là chị gái của vợ tôi, vốn trước đây kết hôn với môt người công tác ở huyện (Thới Bình) là Ba Phủ. 

Anh này có thời gian lùm xùm chuyện công tác do quan hệ nam nữ sao đó, và phải ở tù... Chị phải tách sống riêng do phải nuôi hai con nhỏ. Chị mở tiệm vườn và quán nước, ở nhờ phần đất này, cất nhà lá tạm ven sông để buôn bán. Khi quen bà xã tôi, tôi có nhiều lần về chơi quê vợ cho biết (một lần cùng bà mai, mợ tôi, một lần cùng Hải, con mợ và là em cô cậu của tôi). Sau này chồng chỉ phải nghỉ việc về sum họp gia đình, họ mua lại một phần vườn này và dời nhà lên phía trên con đường làng cất nhà chính thức.

Mảnh vườn còn lại cũng còn khá rộng, và vẫn tình trạng bán hoang hoá do Ba và Má vợ tôi không sức chăm lo cho nó (ông bà lo cho vườn chính là nơi cất nhà ở. Miếng vườn đó đủ rộng cho ông bà chăm).

Khi tôi quen vợ tôi, có vài lần tôi xuống nhà bố vợ tương lai của mình, có ghé nhà chị chơi vài lần (một lần với mợ Tám tôi, người mai mối, một lần với Hải, con trai của Mợ. Nó là em cô cậu của tôi. Khi anh Ba Phủ về thì anh chị: chính thức mua một phần vườn bỏ không này và dời nhà chính lên trên đất này ( ía trên con đường làng, cách xa mé sông). 

Sau khi bán một phần nhỏ đất vườn bỏ không này, đến lượt thứ hai có người dạm mua một phần của mảnh vườn còn lại: bác sĩ Sơn. Vừa là chỗ quen biết lâu ngày, anh này còn là con nuôi của dượng Tám Kiết (mà vợ tôi gọi là Dượng Sáu, do cưới Cô Sáu, chị ruột của ba vợ tôi). Họ mua một phần của khoảng vườn còn lại này với mục đích là xây mộ sẳn cho anh, vì khi đó anh bị ung thư. Là người trong ngành y (quân đội), bác sĩ Sơn biết điều sẽ đến với mình, nên bàn với vợ con chuyện này, và tiến hành như kế hoạch của họ. Sau khi mua vườn và làm phần mộ của mình xong, thành khoảnh của mảnh vườn bây giờ đã thành ba phần: chị Ba Hân, anh Sơn BS. Còn phần còn lại vẫn thuộc chủ quyền Ba tôi. Có lẽ muốn ủng hộ cho vợ tôi chuyện lâu dài sau này (khi đó tôi đã cất nhà ở P1, khu Tái Định cư, nhưng có thêm mảnh vườn nho nhỏ để vào ra làm việc vườn cũng vui, nên vợ tôi rất quan tâm miếng đất này, và nhiều lần giục tôi quyết định để vợ tôi dứt khoát mua lại với bố vợ.

Tôi là dân vườn Vĩnh Long, tuy không làm vườn nhiều do phải học hành, rồi đi bộ đội, nhưng thấy ý vợ mình là tốt nên cuối cùng đồng ý mua. Chúng tôi thanh toán tiền cho gia đình ba vợ tôi, và chính thức sở hữu miếng vườn này,  bắt đầu bằng một cuộc cải tạo lớn vườn, mà chủ yếu là:

- Chặt bỏ hết những cây tạp không cần, như cau, mít cỗi, trâm bầu, sắn cây

- Lấp một ao to phần hông vườn cặp đất bác sĩ Sơn: Phần vườn tôi mua sau khi đã tách cho chị Hân và bán cho BS Sơn, còn lại không lớn mà ao đìa nhiều, bất tiện cho vườn tược. Tôi bàn vợ tôi là dùng xáng thổi đất sông lấp một đìa, rồi dùng xe ủi san lấp phần sau gồm ba bờ nhỏ lại thành một bờ to hơn. Mọi việc tiến hành ngay sau đó để vườn có dáng như hôm nay.

Cất một nhà vườn nhỏ:
Những khi vào vườn làm lụng thì cần có chỗ nghỉ ngơi, nấu nướng và nhu cầu sinh hoạt cần thiết như nhà tắm, nhà vệ sinh. Việc này cần
- một giếng nước (khoang sâu)
- nhà trú mưa nắng, nghỉ ngơi
- nhà tắm, vệ sinh

Chúng tôi nhất trí khoan giếng, thuê thợ xây căn nhà nhỏ. Tôi chọn vị trí dịch xa ra sau vườn chứ không gần lộ giao thông nông thôn, với lý do
- cạnh giếng mới
- đất sâu trong không giá trị bằng phía ngoài (gần sông màu mỡ hơn)
Căn nhà tôi thế là nằm rất sâu vào vườn (vườn dài khoảng 100 m thì nhà nằm khoảng giữa vườn). Do căn nhà nhỏ nên thợ làm nhanh lắm, ít lâu sau chúng tôi có đầy đủ nhà vườn để nghỉ ngơi, tắm rửa...

Câu hỏi người quen chưa trả lời

Vườn đã có sẵn, nhưng trồng gì đây?
Ban đầu tôi có mang cây bưởi "bung" một lần về quê ăn nhậu cùng anh em, tôi có hỏi họ cây bưởi này. Một thằng em lối xóm, bà con xa (con chú Tư Mịnh), có lẽ tên Hùng, nghe tôi hỏi han liền nói nó đang cầm 1 cây vừa chiết định về trồng, thấy tôi thích nên cho lại!
Tôi OK liền, vì vùng tôi vẫn là xứ vườn, tìm cây khác dễ hơn tôi tìm rất nhiều. Tôi cũng mua trồng na, vú sữa, nhãn, sa bô (cây này mang từ vườn nhà xuống). Trồng có tính thử nghiệm và ít lâu sau chúng đều cho trái. Có cả hai cây xoài được trồng, tất cả đều cho trái, nhưng....

Hồi vợ tôi còn, các cây trái ít nhiều được vợ tôi bao bọc cẩn thận bằng túi nilon, nên sau khi có quả, vẫn còn một số trái dùng. Có năm cây vú sữa sai quá, bẻ được nhiều. Có lần má vợ, em vợ, vợ tôi, Dì vợ đến bẻ được mâm trái to. Họ chụp pô hình kỷ niệm cái vườn rất tốt của tôi! Vợ tôi thì bảo là do tôi ở Vĩnh Long nên biết làm vườn, mới được sai quả thế!

Sau khi vợ tôi mất, việc chăm cây, chăm trái không còn, do tôi không siêng năng như vợ tôi. Những cây na ban đầu cũng tốt, nay xấu đi rồi chết gần hết. Xoài, vú sữa thảy đều bị sâu rầy (nhất là do ruồi đục quả, ruồi vàng) phá không còn quả nào! Thay vì những cây trĩu quả như xưa, nay không được bảo vệ, chúng rụng thối hết 100%!

Nhiều khi về quê Vĩnh Long chơi, khi nhậu nhẹt cùng anh em, con cháu, tôi có vài lần nêu câu hỏi này:

- Trồng gì cho vườn có thu hoạch đáng kể?

Họ đều nín thinh. Một cái im lặng có ý nghĩa của dân vườn thứ thiệt (Vĩnh Long cũng khá có tiếng về làm vườn, dù không bằng Tiền Giang. Bưởi năm roi, xà lách soong, thanh trà ngọt... là một số sản phẩm có tiếng của vùng quê hương của tôi. Nhưng cái im lặng của họ là có ý nghĩa: vườn dăm ba công như của tôi đã không như ở Vĩnh Long rồi là đương nhiên, do tôi ở vùng đồng chua, nước mặn.

Xử lý giá thể trồng lan: xơ dừa và ra 2 chai lan cấy mô

Lan cấy mô: Từ một suy nghĩ, đến kế hoạch hành động...
Có lần về Bình Minh chơi, thấy anh tôi có giàn lan mini, trồng nhiều thứ từ dendrobium, đến catleya và ngọc điểm. Có vài cây ngọc điểm, anh Ân tôi chỉ nó và nói Cả năm không có cây con nào! Thường thì lan dù là dendrobium hay catleya năm nào cũng cho thêm mấy cây lan con, nhưng cây ngọc điểm thì không phải như vậy. Nó có, nhưng rất ít khi có!

Từ nhận xét của ông anh, tôi về suy nghĩ nhiều: vậy làm sao có cả vườn ngọc điểm, đăng bán lan con? Họ phải có cách, chứ không thể chờ keiki, tức cây lan con do cây chính sinh ra, dù ở đâu trên cây lan mẹ!

Mọi việc làm tôi nghĩ đến cấy mô mà tôi có được hồi còn đi học: chắc chắn họ chỉ có thể nhân giống lan bằng phương pháp này, vì với nhiều lan con cần ngần ấy khi lập vườn, làm sao dựa vào cây lan con keiki được. Chúng quá ít thì làm sao nhân giống cho vườn lan mới???

Việc vườn hôm qua... (4/12/2023)

Hôm qua tôi làm cỏ tiếp ở vườn mai cặp nhà vườn sau, chung quanh hai bụi sả và hơi dài ra sau, nhưng không sang nhiều phần cận ranh anh Ba Hân do nghĩ mình không làm hết phần đó, do mỗi ngày  tôi chỉ làm một ít. Về nhà hơi sớm, do có cuốc điện thoại của em giao hàng bảo là chiều sẽ ghé giao, giờ phải giao khu khác. Tôi cũng có bảo em như thế do e sợ em phải chờ tôi về đến nhà mà thì mất công. Thật ra người phí công chờ là tôi vì khi đến nhà tôi làm nhiều chuyện linh tinh mãi mà người giao hàng không tới. Khi tối mịt thì có cuốc điện thoại em gọi, bảo là hôm nay em không giao được, hẹn lại mai giao. Khi hỏi giờ thì em bảo là khoảng 12- 1 giờ chiều gì đó do sáng còn bận nhiều chuyện không giao sớm được. (cái này tôi nghĩ, chắc là bận đến công ty nhận hàng cho ngày mới rồi mới đi giao loanh quanh, gần trước rồi tiện ghé qua chỗ tôi cho ngày cũ không hoàn thành...)

OK vây thì kế hoạch ngày tới của tôi có thay đổi cho phù hợp. Ban đầu tôi định vẫn như mọi ngày nhưng về sớm hơn. Cái này hơi gắt do sáng tôi phải thể dục, rồi tắm rửa khoảng 8:30 hay 9 giờ mới xong, về vườn giờ đó một chút sau quày ra thì ở vườn không làm được gì! Sáng nay (5/12) ngồi nghĩ lại, thì thấy có lẽ nên đổi lịch lại: phần thể dục như cũ, nhưng sáng thay vì direct về vườn, thì ghé mua 2 bao phân dừa chở về vườn. Dừa này là giá thể cho lan mô (thay vì rong thì tốt hơn, nhưng phải mua mạng lâu lắc vì Cà Mau tôi ở không có vật tư lan có sẵn).
Sau khi bỏ bao phân ở vườn lại quày ra chờ nhận cốc nhựa (chậu nhựa nhỏ cho lan), sau đó???

Sau cơm trưa, tôi lấy hai chai mô ra, và tìm chỗ để sao cho mát vài ngày như khuyến cáo trước khi lấy mô ra (mục đích cho nó quen với môi trường vườn). Sau đó lấy lan ra, và để vài ngày trước khi trồng vào chậu con. Một clip của một dân yêu lan amatơ từng nói với chai lan đầu tay của anh, không cây nào sống sót do thiếu kinh nghiệm trồng lan cấy mô... Tôi thì có cẩn thận hơn, xem nhiều clip dạy cách xử lý cây lan đầu tiên từ chai mô ra, nhưng vẫn là ban đầu:
 

Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy
Ngàn năm chưa dễ đã ai quên...
 

(mới hay là câu thơ Thế Lữ!)

Thời gian sau nhận chậu còn khá nhiều, ngồi nhà thì làm gì, về vườn thì làm gì....

Ngày 30/11/2023: thông báo chỗ bán lan cấy mô ngày sẽ giao

Hôm nay là ngày cuối cùng của tháng 11. Đã nghĩ vài hôm nay là làm cỏ cho phía vườn giáp anh Ba Hân, nhưng mấy hôm trước mưa nhiều, đất sủng nước, cỏ phía này lên cao hơi khó làm cho tốt trong điều kiện này.

Đã mua môt dao làm cỏ mới 110 K, hôm qua tôi cầm dao mới rảo từ nhà sau ra, và bắt tay làm một ít sọc ra nhà trên (nhà Thuý), nhưng chỉ làm một rảnh nhỏ ra. Đụng mô hôm trước đặt cây mít đỏ ngang hông nhà trước nhưng nay đã chết khô, làm cỏ mới chú ý. Tôi thấy cần thay cây khác, thể là chiều làm luôn nhân ngày cuối tháng.

2/12/2023: mua 2 chai lan mô

Tháng 12 đến, báo hiệu một năm sắp hết, một năm mới nữa sẽ sang. Mưa đã ít dần, đất ráo nên tôi mấy hôm nay làm cỏ dễ hơn, mới có chuyện làm phần cặp ranh anh Ba Hân (anh tên Phủ, chị tên Hân, tôi lại thích gọi "tréo ngoe" gộp chung hai người lại!

Cái "công trình" chính vẫn chỉ là ý tưởng dù từng bước tôi đã có chuẩn bị, mà mới nhất là đặt mua hai chai lan mô,
 

Chai mô lan
    
Cám ơn bạn đã đặt hàng tại Lazada!

(Scroll down for English version)
Xin chào Trần Quang Đệ ,

Lazada đã nhận được yêu cầu đặt hàng của bạn và đang xử lý nhé. Bạn sẽ nhận được thông báo tiếp theo khi đơn hàng đã sẵn sàng được giao.

*Lưu ý nhỏ cho bạn: Bạn chỉ nên nhận hàng khi trạng thái đơn hàng là “Đang giao hàng” và nhớ kiểm tra Mã đơn hàng, Thông tin người gửi và Mã vận đơn để nhận đúng kiện hàng nhé.
Đơn hàng được giao đến
Tên:     Trần Quang Đệ
Địa chỉ nhà:     Thành Phố Cà Mau, Cà Mau, Phường 1, 58 NNguyễn Thị Nho, Khu Tái Định Cư P1, TP. Cà Mau -
Điện thoại:     0918036025
Email:     trande@gmail.com
Kiện Hàng #1

Được bán bởi: shop hoa lan kiến đức
Giao vào: 03 tháng 12 - 04 tháng 12 2023
    
[Có bảo hành] chai mô hoa lan ngọc điểm thái 8 màu giá rẻ
VND 112.000
Số lượng: 2
Thành tiền:     VND     224.000
Phí vận chuyển:     VND     28.100
Giảm giá:     VND     (0)
Tổng cộng:    
VND
    
252.100

Tùy chọn vận chuyển:     Giao hàng Tiêu chuẩn
Hình thức thanh toán:     Thanh toán khi nhận hàng
Phần trên là xác nhận đặt hàng

Phần chưa sờ đến là nhà lan, mà gút mắc nhất là mua vài thanh sắt, hàn giàn (do chưa có máy hàn?). Từ từ tính phần này!

 

29/11/2023. Vườn

29/11/2023. Vườn 

Ngày bình thường ở vườn sau chuyến về Vĩnh Long đám giổ ba tôi và hai chuyến đi vườn lan chưa như ý. (Chưa như ý vì đi vườn lan Thảo nhưng chưa vào được). Đây là vườn giới thiệu chuyên lan Ngọc Điểm (hay Nghinh Xuân hoặc Đai châu là vài tên khác chỉ cùng giống này). Nó chỉ một giống lan, mà ta hay gọi là Ngọc Điểm hay Nghinh Xuân. Ngọc Điểm và Nghinh Xuân đều mang tính mang nét thẩm mỹ cao trong về từ ngữ, nhưng Đai Châu thì khá lạ, theo một trang mạng bảo nó mang nghĩa là tràng hay chuỗi ngọc (châu là ngọc). Tôi thích loài lan này, nhưng tên này vẫn còn xa lạ quá! 

Tôi làm hai việc chính: bổ sung lan cho ba chậu (bốn chậu, do một chậu lan bị chế) trong số chậu treo trước nhà Thuý, và trồng thêm một bụi bông trang vàng sát ranh anh Ba Phủ, do thấy chỗ này thiếu thiếu cây.

Trở về sau đám giổ ba tôi (27/11/2023- 15/10 AL)

Lần này tôi về trước đám giổ 1 ngày, do nếu ngay ngày giổ mà về thì thành trễ nãi mất (thường thì giò cúng khoảng 11 giờ trưa sau khi chuẩn bị xong mấy món cúng).

Sáng ở nhà Cà Mau tôi vẫn thực hiện chạy sáng bình thường, từ giờ khởi đầu chạy đến kết thúc, nên nói chung đủ khoảng 8 Km tôi vẫn chạy thường ngày, bước vẫn trên 10.000 bước và thời gian hơn 1:20 phút, là thời gian tôi đã định trước đến nay khi tập. Xong tôi vào tắm rửa, cho bồ câu ăn uống, rồi xếp đồ vào túi quần áo và túi camera, tất cả thảy lên xe và lên đường. Có một điều đã dự tính làm mà tôi quên: sáng ghé qua chợ mua đôi giày Asia đế vàng số 40 để về chạy trên đó, do đôi đang chạy có vẻ đã hư, thủng đáy, đem về chạy e tệ thêm không chạy được. Đôi mới cũng là em dự kiến thay thế nó. Điểm lại thì năm nay có lẽ đã sử dụng 5 đôi tất cả, và cho đến giờ đồng hồ chỉ năm nay chạy được (ngày 27.11.2923 3062 Km, 384 lần chạy, 646.7 giờ chạy, và 1.358.128 bước!). Nếu kéo dài ra tất cả các lần chạy, tôi đã chạy hết chiều dài đất nước mình!).

Cái quên tai hại này ngày đầu tôi miễn cưỡng chạy bằng đôi dép Nhật thấy của ai để trước nhà. Cái này tai hại vì sau buổi chạy, do không quen mang dép như thể, mấy chỗ ngón chân tiếp xúc quai dép như muốn sưng lên, và hôm sau có lẽ sẽ không chạy như thể được!

Tôi miễn cưỡng dùng đôi giày vải của thằng em, nó bỏ ở nhà bụi bặm bám nhiều có lẽ do không dùng. Dĩ nhiên điều này đưa đôi chân trở lại cái nó đã quen với chạy bằng giày nên kết quả trơn tru ngày đó và hôm sau nữa.

Hôm đầu tiên chiều về tôi ghé tiệm quen mua thùng bia và nước đá để chiều nhậu chung mấy anh, em, cháu có nhà cho vui. Ban đầu tôi định mua con gà quay cầm về làm mồi, thằng cháu nghĩ sao bảo tôi không phải mua, để nó nướng ít khô làm mồi là ok rồi. Tôi cũng có mua 1 kg thịt bò khi ngang Ngã Năm, cũng được Duy đem xào củ hành. Thế là mấy anh em tôi, anh Ân, Thanh, Phương, Duy, Thạnh cứ thế mà uống tới khi tôi do tửu lượng kém phải nhảy ra nghỉ cho đội mạnh làm tiếp.

Trong thời gian nhậu này Duy có gọi cho anh Ba Giang, tôi nhân tiện hỏi anh chi tiết mà trước đây tôi đã từng nghe anh nói: quê ông Cố tôi ở Rạch Dàn Xây (chữ của anh Giang, nhưng tôi tin chữ đúng là Dần Xây, có lẽ gốc từ tiếng Khmer) là do anh nghe Cô Hai Ngoan nói lại (cái này trước đây tôi cũng nghi ngờ thông tin này là do Cô nói, nhưng vẫn hỏi lại cho chắc). Cô Hai Ngoan đã từng có lần đi sang quê Ông Nội cô, tức Ông Trần Văn Song ở Rạch Dàn Xây (cách anh nói). Tôi nhân dịp này hỏi lại anh thông tin của anh lấy từ đâu? Anh khẳng định từ cô Hai Ngoan. Cái này tôi cũng đã đoán như vậy, nhưng tôi muốn khẳng định điều anh nói có cơ sở là đâu. Cô Hai Ngoan, Ba Má tôi, tất cả đã ra đi rồi, giờ lượm lặt lại qua người đã từng nghe kể lại mà thôi.

Anh Giang cũng nhắc lại xưa có người từng sang chơi nhà tôi là anh em (họ) với Ông nội tôi (Trần Văn Nhạt). Người này không có vợ, là thày thuốc nam, nên gọi là Thày Năm thuốc Nam. Đấy là thông tin thêm mà lần này anh Ba Giang tôi cho biết. Về người này tôi đã từng nghe Má tôi kể lại, nhưng tôi không nhớ chi tiết: ông là thày thuốc Nam, ông không có vợ, và ông thứ Năm. 

Trước tôi cũng có lần hỏi vì sao mà người này có lúc thân thiết ghé chơi rồi sau đó lại đoạn giao? Má tôi không biết. Riêng tôi chỉ suy đoán: Nếu Cô Hai tôi đã từng sang nhà Ông chơi, thì trong anh em Ông Nội tôi, vốn có người rất mê mệt cờ bạc, có thể cũng đã sang đó. Có thể người này tìm cách đòi chia chát tài sản phía ông, và người bà con họ hàng bên đó đã đoạn giao từ đó. Đây chỉ là suy đoán dựa trên thói quen bài bạc của người Ông này, hoàn toàn không có cơ sở đáng tin nào! Nhưng người Ông bài bạc là có thật, từng thua bạc nhiều, từng giao lưu với "phường trộm trâu" là chuyện có nghe kể lại: ông từng giao du với bọn cướp trâu ở biên giới Việt - Khmer. Mùa thả trâu, học len lẫn lùa đàn trâu bò của dân bạn cho ăn dọc biên giới sao cho chúng lọt sang đất Việt Nam, rồi tìm cách đẩy chúng vào sâu hơn để bắt chở về bán thịt ở VN. Một người. Ông tôi đã đóng vai hợp pháp hoá đàn trâu bò trộm kiểu này!

Những bổ sung này làm cho chúng tôi có thêm chút thông tin về người bà con duy nhất phía Ông Cố tôi có sang nhà chúng tôi, mà hồi sinh thời Má tôi có kể lại là ông thường sang chơi, khi thì ở dăm ba ngày, khi thì dài hơn. Có lẽ ông đi sưu tầm dược thảo cho nghề nghiệp của ông cũng nên? Người Ông này tên là Trần Văn Chắt, anh của ông Nội tôi Trần Văn Nhạt. Sau chuyến sang thăm quê nhà của Cha mình của ông Ba này, thì người bà con hay tới lui nhà chúng tôi cũng cắt luôn liên lạc, không còn tới lui nữa. 

Đây chỉ là suy đoán chứ không có cơ sở nào.

Hôm giổ chính có thày Út và anh Năm Hiền sang chơi. Chúng tôi lại cùng nhậu và chuyện trò, nói chung cũng lâu lắc. Tôi chặp sau thấy no, có vẻ đã vừa sức nên ra nghỉ trước. Tôi nằm ngủ ở giường nhà sau, mặc cho mấy bạn trẻ thi đua nhau uống. 

Đi vườn nho Thuận An và vườn lan An Hoà (vườn lan Phạm Huỳnh)

Sau ngày đám giổ chúng tôi có kế hoạch đi xem vườn nho Duy gợi ý do nó từng nghe người quen nói về vườn nho này. Có anh Ân cùng đi bằng xe anh, còn xe tôi thì Duy chở tôi và con nhỏ của nó theo chơi, tiếc là khi đi chúng tôi không tìm ra. Do không tìm ra vườn nên kế hoạch có thay đổi: anh Anh chở con Duy về trước, còn tôi và Duy sang Sadec xem vườn lan lớn nhất Sadéc mà tôi từng đọc, xem thấy qua một video của Đài truyền hình Đồng Tháp giới thiệu: vườn lan An Hoà (là đia danh, ấp, khóm gì đó được dùng luôn cho vườn, còn tên tôi thấy là Vườn lan Phạm Huỳnh). Chúng tôi dựa vào thông tin Gmap chỉ đường, đến nơi thì không thấy vườn, phải hỏi han vài người. Sau chỉ dẫn của một anh người địa phương, chúng tôi quay lại một chút, rẻ phải thì vào trước vườn lan rộng. Lưu ý: vườn không hề đặt bảng hiệu gì cả nên khó nhận ra, dù phía ngoài đường chính khi lưu ý người đi vẫn thấy nó với đặc thù mái che mát bên trên và lan bên dưới khó nhầm lẫn với bất kỳ vườn nào khác. 

 
Trong vườn lan, khu cắt cành

Giá thể phía lan cắt cành của vườn

Chúng tôi chần chừ do không thấy ai, ngoài anh tài xế có lẽ chở gì đó cho vườn. Một chốc sau có cô thiếu  nữ xuất hiện, chúng tôi chớp thời cơ vào hỏi thăm và xin tham quan vườn. Cô gái vui vẻ cho phép (cô này có lẽ là con gái chủ vườn?). Cô cũng giới thiệu sơ quan bố trí vườn lan: phía trong và xung quanh nhà là vườn lan để chậu (trồng trong chậu), nhưng phía sau là lan cắt cành. Sự phần biệt này ban đầu tôi tưởng khác ở chỗ mục đích của lan, nhưng sau khi xem rõ mới biết có khác biệt quan trọng khác: vườn phía sau trồng trực tiếp lên giá thể là xơ dừa, và mục tiêp là để lấy hoa cắt cành bán. Cài khác biệt này làm cho giàn đỡ lan đơn giản hơn giàn để chậu. Còn xơ dừa được dùng hai kiểu: xưa hơn xơ dừa được ngửa lên, một số mới trồng lại úp xuống, Tôi nghĩ lý do của thay đổi này có, khi thấy chỗ xơ dừa củ rong rêu bám, mọc nhiều hơn, có lẽ do cách để này làm nó giử nước nhiều hơn, độ ẩm cao hơn thích hợp cho rêu rong phát triển mạnh hơn! Và khu vưcj này được chăng giây kẽm sao cho để được giá thể xơ dừa này nằm gọn ghẽ giửa hai dây kếm đó, không cần vĩ nhựa có khung để chậu vào. Giàn đơn giản hơn, nhẹ nhàng thanh thoát hơn ở khu cắt cành này.

Trong lúc đi xem, ở vườn có hai người chăm vườn, môt phu nữ đứng tuổi đang làm cỏ những nơi nó hơi cao ven các lối dẫn quanh vườn, và một thanh niên trẻ, khoẻ, tự giới thiệu là con rể của chủ. Tuôi và ăn nói nhanh nhạy, anh ta cho biết anh thiết kế vườn. Có thể là con người chính của vườn lan là anh này, mặc dù mẹ vợ anh mới đích xác là chủ. Rất có thể cô gái ban đầu tôi xin vào xem vườn là vợ anh ta chăng? 

Hiển nhiên có giàn tưới (phun sương hay giọt mịn, nhưng do đi không ngay giờ tưới nên không thấy). Hệ thống này cho toàn vườn: giàn ống to chia ra hai phía đường dây nhỏ hơn, có lắp bét tưới trên mỗi giây. Em trai là rể đang chăm sóc hoa bảo có mẹ vợ nó trong nhà, ý chừng chúng tôi có thể vào nói chuyện, nhưng chúng tôi không có ý định này, vì chỉ là khách muốn có cái nhìn tổng quát quanh vườn hơn là tiếp xúc xa h ơn chủ vườn!

Khi tôi hỏi diện tích vườn có đúng như tôi đã nghe hay xem video không? (1,6 ha), thì anh cho biết, có thể giảm chút ít do sắp xếp, thu dọn lại vườn. Những chỗ đại khái như vậy lúc đi quanh tôi và mọi người đều thấy. Quả thực đây là cái vườn lan to nhất tôi từng vâo!

Sau lượt đi vòng vườn chúng tôi ra cám ơn, chào em chủ vườn để ra về. Qua nhà thì chủ đang có khách nên ngồi bàn nước tiếp chuyện, chúng tôi chỉ đơn giả từ giả ra về.

Vườn thứ ba: Lan Thảo
Trong chuẩn bị tài liệu trước khi về đám giổ Ba tôi, tôi có chú ý đặc biệt vườn lan Ngọc điểm của người tên Thảo (Đỗ Minh Thảo) thuộc Long Hồ (Vĩnh Long).  Về đường sá, nó rất gần với Vĩnh Long, chỉ rẻ vào đường về Trà Vinh chút ít là thấy nó, từ Bình Minh qua khoảng trên 30 km. Sau khi ở Sadec về, tôi không yêu cầu đi điểm này, vì đường xá Duy chạy buổi sáng cũng đã nhiều, đã khá mệt nên tôi lặng im để nó chạy thẳng về nhà. Sau tắm rửa, tôi suy nghĩ nếu ngày hôm sau đó (27/11/2023) mà đi thì thời gian về Cà Mau sẽ ảnh hưởng nhiều, và tôi cũng mệt hơn, thôi chi bằng chiều hôm đó, khoảng 15 giờ tôi lấy xe đi một mình sang đó. 

Nếu vườn mở cửa bình thường thì xin vào xem và hỏi han, thậm chí mua lan nhỏ mà vườn có quảng cáo bán, tuy hơi cũ (giá quảng cáo nhiều tháng trước, có lẽ là đầu năm, tới giờ có lẽ giá khác?) chuyện này dù sao cũng có thể chấp nhận được (chậu cấy mô ba tháng, sáu tháng v.v.. giá theo quảng cáo cũng dễ mua). Rủi thay khi tôi đi qua, do ngày hôm đó có lẽ giông gió, cửa vườn đóng khít, khi ghé xem thì có biển nhỏ, "Mua lan thì gọi cửa hay điện thoại" Thấy tôi chưa chắc chắn tìm mua, chủ yếu là xem vườn mà gọi thì không được lịch sự lắm, do đã khá chiều rồi (16 giờ hơn). Thôi đàng quay về, chờ dịp khác thuận lợi hơn: xem vườn và mua lan nhỏ!

Tôi trước đã tìm hiểu qua trang mạng của họ, thấy anh chàng này hình như chuyên chơi một thứ lan là hoàng điểm (hay nghinh xuân). Anh ta còn giải thích tên khác nhau của ba miền cho lan này, chứng tỏ có hiểu biết khá sâu về nó. Vả anh ta từng rao bán lan giống cấy mô, có lẽ kết hợp với điểm anh mua rồi bán thêm, hay thậm chí anh có phòng cấy mô riêng? Nói chung anh này xứng đáng để dân chơi lan liên hệ, tìm hiểu... Chuyến đi của tôi chưa ghé được là thiếu sót...

 

 

 

 

Vườn (tiệm?) Lan Thảo không vào được, đứng bên kia đường nhìn sang...

Tóm lại, trong chương trình làm vườn của mình tôi đã:

- Thấy khả năng trồng cây trái là khó khăn, xuất phát từ hai nguyên nhân chính,
* Đất phèn chua
* Sâu rầy phá quá, muốn bảo vệ cây trái phải dùng nhiều thuốc trừ sâu không tốt cho sức khoẻ, hoặc phải bao bọc tốn rất nhiều công, mà tạo ra rác thải nhiều (bọc nhựa khó phân huỷ).

- Phần xác định hướng làm vườn: Tôi đã chọn hướng cần kỹ thuật, khéo léo nhưng không quá nặng vốn, nặng công là làm vườn lan vừa hợp với sở thích trồng trọt, hoa cỏ mà không quá nặng nhọc, hay vốn nhiều.
- Phần tài liệu cho hướng mới
- Phần tham quan vườn lan mẫu
Phần này tôi chọn ra ít nhất ba vườn là
- to nhất Cà Mau: vườn lan Lê Nguyện
- to nhất Đồng Tháp: vườn lan Phạm Huỳnh (An Hoà)
- đáng kể nhất Vĩnh Long: vườn lan Thảo

Phần nhận định to nhất, đáng kể nhất phải dựa vào thông tin mạng nên không chắc chắn lắm, nhưng đáng tin, tôi nghĩ

Vườn hoa lan Thảo

Vườn lan THẢO (Đỗ Minh Thảo)

Sđt: 0918851152 (có zalo)

Đc: Cặp QL 53, xã Long Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long

Maps lần này cho hai đường đi: QL1 đến VL thì quẹo phải hướng Trà Vinh, khỏi ngã ba xuống phà Đình Khao một chút thì thấy có mua bán lan Thảo. Theo đường kia (không ưu tiên, màu xám) đến Song Phú có đường sang Long Hồ, khỏi Long Hồ một ít thì đến (đường này mang số hơi lạ 909!).

Đây là cơ sở bán lan NGỌC ĐIỂM giống cấy mô, và từng quảng cáo có bán LAN CẤY MÔ.

Tôi vẫn ngờ là anh này có liên hệ cơ sở nhân cấy mô nào đó, và làm chân rết bán giống cho khách trồng.

Google Maps
 

Google Map l

Vườn lan an hoà sadec

Vườn lan An Hoà, Sadéc (vườn lan Phạm Huỳnh)
Còn gọi là vườn lan Phạm Huỳnh, được cho là vườn lớn nhất xứ hoa này (xứ chuyên trồng hoa bán khắp miền Tây, có làng hoa trên trăm năm tuổi là Làng Hoa Sa Déc. Vườn được giới thiệu rộng 1,6 ha, và chủ nhân là một phụ nữ, chị Huỳnh Thị Nguyệt Ánh

Đi từ Bình Minh qua vẫn là đường ngắn nhất (35.8 Km), dài hơn chút ít là đường lần đầu chúng tôi đi (lên Tân lược băng ngang Sadec, 42.4Km), còn dài nhất là con đường tôi đã từng đi có ngang cầu mang tên Dần Xây mà anh Ba tôi nói trước đây anh có nghe cô Hai nói khi đi sang quê ông bà có vào con kênh này? (42.7 Km).

Đường đi theo Google Maps

Dĩ nhiên tối ưu là chọn đường ngắn nhất, nhưng đôi khi có lý do khiến ta làm khác. Ví như trong ba đường, có khả năng tôi sẽ chạy đường xa nhât, với lý do nó có qua cây cầu giả định là quê hương của tôi (vì Ông Cố tôi, nếu tin của anh Ba Giang là đúng (cầu, rạch  Dần Xây),  Đã có lần Duy nói nó muốn đi lại con đường này, biết đâu gặp hên truy hỏi người nào đó ra manh mối người quen nhiều đời!

Ngày mới: lại đi vườn lan lần 2 (19/11/2023)

Tôi bắt đầu như mọi ngày, tức vệ sinh sáng, uống nước và chuẩn bị chạy thể dục. Nhưng...

Định là hôm nay thực hiện lại chuyến đi vườn lan lần thứ hai (dù chuyến trước có tới nhưng chưa vào vườn). Tôi nghĩ ngoài chụp hình bằng máy điện thoại, sao không mang máy ảnh theo? Không sao biết được bên trong vườn có hoa gì, và biết đâu được khi đó tôi muốn có hình của nó! Thỉnh thoảng mới dùng lại máy này, do bây giờ chất lượng của máy điện thoại chụp cũng không có chỗ nào chê! Và nếu mang theo cần sạc pin cho nó do lâu ngày không dùng đến. Đã là vườn lan phải có hoa, và ghi lại hình hoa là điều nên có../

Thật không thừa, nhưng không nhất thiết phải có như lần đi 1, tôi lấy lại đường đi lần nữa. Và nó đây...

 

Bản đồ đường đi hôm nay (19/11/20232)

Google Maps thường ghi lại dịch chuyển của người sở hữu điên thoại có khả năng ghi lại toạ độ, và sắp xếp trong mục Time lines của trình quản lý di chuyển này. Lần đi này tôi không quá kỹ như lần tra bản đồ lần đầu, do đã xem qua một lần. Có lẽ do chủ vườn là thày giáo, nên anh ta biết đánh dấu vườn ở bản đồ Google maps giới thiệu vườn, như vậy không có gì phải lo (nhớ tôi có thằng bạn, vài năm trước mời đám cưới con nó, khi tôi yêu cầu nó gửi tọa độ nhà nó, nó nói tỉnh queo "Không có"! Nó nghĩ do nó ở vườn xa, chẳng làm sao có toạ độ, hay cách lấy được nó. Người dùng điện thoại di động khá hơn, dễ dàng quen với định vị một nơi qua điện thoại di động của mình: anh ta biết cái điện thoại của mình có chức năng ghi lại toạ độ mỗi khi ta dịch chuyển. Chỉ trừ trường hợp máy móc quá xưa, khi người ta chưa tích hợp chức năng này vào điện thoại mới không có định vị này, còn nay thì hầu như điện thoại di động mới nào cũng có chức năng này.

Và tôi căn cứ theo định vị chủ vườn cho, đi đến nơi không chút trở ngại nào. Trở ngại của lần đi đầu là hôm đó mưa gió quá, vào vườn e không đi xem được, mà cũng ngại chủ không sẳn lòng giới thiệu vườn trong trời mưa gió đó. Đi xem vườn lan là chẳng lẽ chỉ ngồi nói chuyện trong nhà, hay nhìn nó qua mưa từ nhà, ý nghĩa còn đâu nữa. Cho nên lần đi 1 tôi đành ra về không phiền ghé qua nhà để xin xem, vì làm sao xem được khi trời giống gió??? Đấy là lý do có chuyến đi thứ hai này.

Khởi hành từ nhà lúc khoảng 9AM, tôi cũng theo thói quen, ghé nhà trông vườn của tôi để ăn sáng, uống cà phê và trà tự pha, xong tiếp tục hành trình, mà theo Google tính sẵn, có dài tổng cộng 33 km, và còn cách Cái Nước chừng 5 hay 6 Km gì đó.

Đường xấu
33 Km không dài, nó thậm chí ngắn nữa cho dù tôi đi bằng xe gắn máy (trên bản đồ do nó không có chọn lựa xe gắn máy, tôi phải tạm chon là ô tô). Tôi ở vườn mình làm chuyện ăn uống như đã nói đến 9:18 thì lại xuất phát tiếp tục phần còn lại của 33 km đường đi.

Đường đi Đất Mũi- Cà Mau đã từng đươc sửa lại khá tốt, nhưng là loại đường tráng nhựa chứ không phải beton nhựa ép có đủ độ dày và móng tốt bên dưới. Nói chung là chuẩn của vùng nghèo, nên đường chẳng bao lâu sau lại bong tróc như "cơm cháy" (từ này tôi học của một bạn mô tả lại đoạn đường Vành Đai quanh Cà Mau, đã có một lúc trông phẳng phiu, êm ái, nhưng chẳng bao lâu sau bong tróc lên, và anh bạn gọi tình trạng bong tróc này như "cơm cháy vừa xới khỏi đáy nồi cơm". Nghĩ tôi từng đi những con đường như thế, chăng hạn có lần tôi đi Sông Đốc đường vừa chữa xong, êm ái, phẳng phiu. Vài năm sau đi lại thì cái cảm giác cũ không còn, đường xưa cũng đã mất do tình trạng hư hao, sửa chữa. Con đường đi Năm Căn hôm tôi đi như lại bắt đầu vào giai đoạn "bong tróc" này, và thỉnh thoảng có đoạn phải đổ đá lát chân để lại tráng nhựa tiếp. 33 km nói chung không xa, nhưng chính tình trạng đường làm tôi không đi nhanh, nên tới nơi đã là 10:20'. Tôi dựng xe, do nhà không khoá đi vào nhà gặp chủ là phụ nữ đứng tuổi (có lẽ  dưới 40). Cô chào và gật đầu khi tôi nói muốn xin xem vườn lan. Cô vui vẻ hướng dẫn tôi ra sau xem giàn lan, một phần quanh nhà, môt phần theo hai bờ dài ra sau.. Khi tôi hỏi diện tích, người chủ ngâp ngừng, nói là 7 năm trước về mua đất làm vườn này diện tích mua là 7 công. Lan đã chiêm một phần kha khá. Tôi hỏi, "chừng 1/2 đất không?" thì cô giáo gật đầu.

Cô này tự giới thiệu cũng là cô giáo cùng trường với chồng, nên tôi gọi là cô giáo chứ không phải vì cô là vợ của thày nên tôi gọi  kiểu ăn theo! Thì ra hai người là đồng nghiệp "gõ đầu trẻ". Tôi vẫn nghĩ có lẽ hai vợ chồng học ở Cân Thơ hay Sài gòn, và thử hỏi cô đã học ở đâu? Không ngại, cô cho hay đã học ở Bạc Liêu. Tôi từng biết các tỉnh đã có cách để đào tạo, và lực lượng tốt nghiệp theo đào tạo kiểu này chiếm con số không nhỏ. Tiếc là tôi không ở ngành giáo dục, mà cũng không quen quan chức ngành này nên không có con số! Mỗi tỉnh có trường đại học của mình cũng hay, nhưng ngày xưa, thời tôi học Đại học Cần Thơ, thấy trường mình cũng có cái gì đó kém cõi khi so đàn anh học Sư phạm Sài gòn rồi. Xã hội phát triển, ngày càng có nhiều trường thì cơ hội rộng mở hơn, cái này cũng là phát triển đó thôi.

Cô giáo cho tôi thấy giàn để khay nhỏ trước trồng lan "cấy mô" nhưng nay không còn làm nữa. Có thời điểm nhà cô giáo bán lan nhiều lắm, họ phải đáp ứng số lượng cho nhu cầu bằng lan cấy mô này. Và cho biết xơ dừa giá thể cũng phải mua, vì họ đã cắt và xử lý sẳn, không tốn công sức làm! Đây là điều tôi mới biết. Hoá ra người làm lan đã có sẵn ngoài thị trường nhiều thứ từ khay, khung giử khay từ nhỏ (cho khay cấy mô) tới trung và to. Giá bằng nhựa này có sẳn trên thị trường, cứ mua về xài. Và nhà cũng từng bán vật tư cho trồng lan như chậu, giá thể, lan giống, phân thuốc. Thời gian bán mạnh đều nằm trước dịch Kovid cả.

Tôi có chú ý hỏi nước tưới, là thứ tôi quan tâm hàng đầu, do tôi cũng nhà ở Cà Mau, có điều kiện khá tương tự, có gì thì học hỏi họ là người tiên phong trong trồng lan này. Cô giáo cho hay dùng nước ngầm, bơm lên hồ để "xứ lý" trước khi tưới. Tôi nghe qua xử lý tưởng đâu có hệ thống riêng, nhưng nói chung là đơn giản: để nó ngoài tự nhiên một thời gian, hồ có thả lục bình, cá... tức là làm cho nước thanh lọc tự nhiên trước khi tưới lan! 

Trong lúc trò chuyên có lúc tôi hỏi tại đây có hội người chơi lan không, thì chủ nhân nói có ở Cà Mau hoặc Năm Căn thôi, còn tại chỗ thì chưa có. Tôi tạm hiểu tại chỗ tức quanh làng, hay huyện nhà (Cái Nước). Hội mà xa quá thì không còn ý nghĩa gì lắm, nên không khai thác đề tài này thêm.

Nói chung do thiếu chăm sóc vườn lan không được tốt lắm.
Tôi cũng thấy tình trạng này thể hiện qua tình trạng chung của lan, và không có những chậu cho hoa như ý nào cả. Tôi loanh quanh một hồi thì xin ra, và có chụp 1 hình ở một góc vườn gần nhà.

10:30 h tôi từ giả cô giáo ra về mà không mua cho mình chậu lan nào cả để ủng hộ vườn, do chỗ làm để treo lan tôi chưa có, chưa vội gì phải mua.

10:35 h về nhà, do lúc ra đầu ngõ, tôi còn ngắm nghía chụp hình trước, sau....

11:35 h về đến vườn nhà tôi, chuẩn bị buổi cơm sáng (tôi đã nấu trước khi đi). Lần đi xem vườn lan có lẽ to nhất Cà Mau... (theo ý tôi đến lúc đó). Bản thân tôi đã tra cứu Google nhiều, thông tin tôi có được là vậy nhưng ai biết đâu được có vườn to hơn, trồng nhiều lan hơn...

Xem vườn lan là phần quan trọng trong kế hoạch làm vườn lan tạm trước nhà vườn trước (phần sân nhà). Nó xua đi ám ảnh tôi vẫn có là liệu Cà Mau tôi, hay ngay vườn Cà Mau của tôi (khoảng cầu Lương Thế Trân) thì làm vườn lan có được không? Tôi thậm chí nghi ngờ khả năng được không, chứ không phải gì khác. Sau khi xem vườn Lê Nghiệp này, tôi khá tin tưởng người ta có thể làm được. Khi vùng như Sông Đốc, Năm Căn vẫn có người chơi lan được, thì nghi ngờ của tôi không đáng còn nữa....; Tôi hoàn thành một phần của bước xem này....

"Anh Lê Chí Nguyện, ấp Đông Hưng, xã Tân Hưng Đông, huyện Cái Nước là thành viên có diện tích trồng lan lớn nhất, nhì trong Chi hội hoa lan. Anh Nguyện chia sẻ: "Tình yêu hoa lan bắt nguồn từ khi tôi còn đi học. Hiện nay, tôi vừa chơi, vừa kinh doanh loài hoa này. Với diện tích khoảng 1.500 m2, tôi trồng rất nhiều loài lan khác nhau, nhưng chủ yếu là lan công nghiệp. Số ít lan rừng, tôi trồng để thoả mãn niềm đam mê, chớ ít kinh doanh loại lan này""

Thông tin không nhiều, nhưng khẳng dịnh hai việc: 1. vườn lan này có thể là vườn lớn nhất Cà Mau và 2. sự tham gia của anh vào các câu lạc bộ lan ở địa phương là có thật

Tôi đã có suy nghĩ này khi ghé thăm vườn anh. Trong số thắc mắc tôi hỏi vợ anh vào hôm thăm vườn lan, do anh vắng măt, vợ anh ở nhà, ra tiếp tôi, cho phép tôi vào vườn và hướng dẫn xem vườn. "Tại địa phương có hội nào về hoa lan không?" Chị nói "không có, chỉ có ở Năm Căn và Cà Mau thôi". Dĩ nhiên tôi không hỏi thêm câu gì khác về việc này nữa, do một hội nghề nghiệp mà xa thì không mấy có ý nghĩa. Cái quan trọng tôi hỏi là khi có nó kề bên, có vấn đề gì về lan, ta có thể gặp các bạn bè đồng nghiệp hỗ trợ, giúp đỡ ngay. Ý nghĩa của hội nghề nghiệp là như vậy.

Điều mong đợi....

Đã rất nhiều khi trong thời gian gần đây tôi mong đợi bản tin ngày gửi qua tin nhắn cho tôi, "ngày nắng, đêm không mưa" khi đọc hay nghe tin gần đây ngoài Bắc có gió mùa, hay đợt gió mùa Đông Bắc về. Buổi giao mùa những đợt này thường là "yếu", khi thì ảnh hưởng tới vùng đồng bằng, khi chỉ miền núi cao có chút không khí lạnh... Chỉ đợt gần đây có tin một đợt không khí lạnh, mạnh trà về mang tới cái lạnh khá rông rải ngoài Bắc, và vùng núi cao có thể rất lạnh. Tôi chờ mong gió Bấc se lạnh thồi tới mình, cực Nam của đất nước là Cà Mau. Và điều này có ng hĩa là mùa khô phải bắt đầu rồi đây.

Chỉ hôm qua tôi có được tin đầu "ngày nắng đêm không mưa cho hôm nay, 18/11/2023.  Xét về mùa vụ thì đây không sớm, mà cũng không muộn. Chỉ có điều có thể chỉ là những ngày đầu mùa, gió còn có thể xoay chiều chưa nhất định là gió mùa Đông Bắc hẳn....

Tôi ghi nhận gần đây, khi quét phần đường trước nhà do lá cây rụng nhiều nên trông không sạch cho đở nhìn hơn, gió đẫ đổi nghịch chiều lại (từ đông nam, tây nam, qua đông, đông bắc (ngược lại). Đó là chiều của gió Bấc, nhưng sáng ngắn ngủi chưa nói lên điều gì. Thời tiết đang thay đổi có lẽ rõ rệt hơn là ở Bắc bộ hay Bắc Trung bộ, còn ở đây chắc chỉ vài ngày se lạnh khi gió Bấc về, còn khi đã chính thức là gió Đông Bắc rồi, cái lạnh cũng không có, chỉ còn là cái khô của mùa khô Việt Nam.

Làm trại lan: abc

Làm trại lan: abc

Sau vài năm suy tư về việc làm vườn, tham khảo nhiều ý kiến từ anh em hay bà con ở xứ vườn (Bình Minh), tôi vẫn bế tắc về hướng đi cho cái vườn khoảng 1K m2 của tôi. Nếu trồng cây trái cho có hiệu quả thì vườn có lẽ hơi nhỏ, vì tôi nghĩ vườn có hiều quả kinh tế thì ít nhất cũng phải 0.5 hay 1  ha, nhỏ quá thì làm sao có khả năng đem lại kinh tế?

Cái này thì tôi chịu thua má tôi và nhiều người khác ngay tại quê hương tôi: vì nhiều người khá lên chỉ bằng 0.1 ha đất, bằng cái rẫy salad xoong nhiều năm trước đây! Họ đã tạo nên một làng nghề đơn giản như thế đó!

Nhà giàn

Trong hai căn "nhà vườn" của tôi, căn nhà trước của Thuý để lại có sân non 20m2, mùa nắng thì nắng qúa. Sân tráng xi măng nên nó càng nóng thêm. Vào ra nhà nhiều, có lúc tôi có ý nghĩ làm giàn che mát cho nhà này. Lưới che trước tôi đã từng mua khi ghép mai, tôi phủ lên giảm nóng. Tôi cũng mua nhiều thanh sắt để làm giàn mướp, bầu linh tinh, thậm chí che một nhà lưới nhỏ với ý định ban đầu dùng trồng rau để ngăn sâu rầy phá hoại. Nay dùng lại vật liệu này cho giàn che mát nhà trước như tôi nghĩ thì phần thêm không nhiều lắm (sắt hộp mua thêm.). Cái khó, hay tôi chưa có, là máy hàn để hàn phần giàn này cho chắc chắn (trước tôi dùng đinh ốc rivalet, ốc tán để cố định, nếu dùng nó thì tốn công quá mà không chắc chắn lắm)....

Vậy phần này (khung cho nhà giàn) nếu làm cần,

- máy hàn
- một số thanh sắt ống bổ sung cho phần thiếu
 

Trồng lan và lan giống

Thật lẩm cẩm, nhưng cần có: khi làm cái gì mới, thì phải làm quen trước với nó. Khi nảy ý định làm giàn giảm nóng, tôi suy nghĩ tới lan. Trước tiên là treo làm cảnh dưới giàn giảm nóng định làm, nhưng có thể tiến xa hơn... Tôi từng có ý định trồng lan, nên từng đi xem vườn lan ở Cà Mau, mà thể hiện trên mạng là vườn lan Lê Nguyện, cách nhà tôi cũng khá xa, nhưng vẫn còn chung huyện (Cái Nước). Tôi đi hai lần vườn lan nầy: lần đầu để xác định phương hướng, địa chỉ; lần hai có ghé qua thăm vườn, gặp cô chủ, vợ anh chàng tên Nguyện kia. Thì ra cả hai vợ chồng là giáo viên trường Cái Nước... 

Lần này tôi cũng theo bài này: trước hết tìm đọc tài liệu về vườn lan, và thứ hai: thăm vườn lan thật. Đi thăm vườn lan Lê Nguyện một mình (vì có ai để đi cùng?) là nằm trong kế hoạch hẳn hoi, dù kế hoạch chưa có tên, nhưng cũng lờ mờ hình dạng...

Thứ nhất: Đọc tài liệu về lan, lan cấy mô
Tôi tập trung chủ yếu cho tài liệu trồng lan gốc cấy mô, từ lấy về đến ra chai, trồng lan và chăm sóc đến khi chúng ra bông.

Thứ  hai: Viếng một số vườn lan
Cái  thứ hai trong những thứ cần chuẩn bị cho "cuộc chơi" này gồm có việc thăm viếng một số vườn lan thực tế. Vườn này có thể nằm trong các trường hợp sau,
- Vườn lan đơn thuần chỉ trồng và bán lan, sử dụng giống lan được nhân giống bình thường (tách lan con ra)

- Vườn lan có chỗ nhân giống bằng cấy mô, tức vườn có "lab" riêng cho công việc này. Nó có dùng lan con để trồng là lan cấy mô do chính vườn sản xuất, đồng thời phân phối, bán cả giống cấy mô ra người tiêu thụ

Đó là nói về giống trồng, nhưng tham quan một vườn lan không chỉ có thế. Nó có thể gồm cả cách làm giàn mát, cách kê kệ, giá để lan, cách treo lan, cách làm giàn mát và bố trí giàn cho những giống khác nhau hay tuổi lan khác nhau, bố trí giàn phun tưới, cách giử ẩm cho vườn

Trong các việc trên mục vườn có "lab làm công việc cấy mô" và trồng lan con từ lan cấy mô (mua hay tự sản xuất) không phải đễ có để tham quan. Như tôi nhận định, do công tác này đòi hỏi kỹ năng của người làm cao, có thể là những người có trình độ chuyên ngành thực vật, sinh vật nắm kiến thức cấy mô, và làm được chuyện này. Chúng ta giả định đây là các ngài tốt nghiệp đại học ngành sinh hay tương tự, nhưng quan trọng hơn là có nghiên cứu và yêu thích làm chuyện này! Tôi vẫn mường tượng những người như vậy chỉ có thể có nơi hay gần các trung tâm học thuật như Hà nội, Sài Gòn, Huế, Đà lạt, Cần thơ... Có nghĩa là nơi có các cơ sở đào tạo người với chuyên môn cao này, và một số thích làm ngành này....

Thật là may mắn để có dịp vào một trại lan có đủ các điều kiện như vậy. Trong trường hợp không có, thì một trại lan chuyên nghiệp sản xúất và bán lan cho dù giống từ tách cây con hay cấy mô cũng là một tham quan hưũ ích vô cùng cho người muốn theo nghiệp này (trồng lan thương mại).

1. Giới thiệu của báo LD

2. Bên trong cơ sở nuôi cấy mô...

3. Lan cấy mô: chia xẻ kinh nghiệm trồng thực tế
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwimlq7DwsSCAxXjk1YBHRZAC7wQFnoECB8QAQ&url=https%3A%2F%2Fcaykieng.farmvina.com%2Flan-cay-mo%2F&usg=AOvVaw2Xtio4XzXjfVBG0tYMZQxv&opi=89978449
 

4. Đi tìm cách nhà vườn ra chai lan cấy mô
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwimlq7DwsSCAxXjk1YBHRZAC7wQwqsBegQIOBAG&url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DR1UnMvZM5vY&usg=AOvVaw2RoHW9CSyY53lkLvlX8iGE&opi=89978449
5. Vườn lan cấy mô của anh chàng 9X
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwimlq7DwsSCAxXjk1YBHRZAC7wQwqsBegQIIhAG&url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dejh-wSjBIHo&usg=AOvVaw0qXcyjaTnAC0udV9-qGKIJ&opi=89978449

 

II. Vài đia chỉ:
Cà Mau
* Vườn lan Lê Nguyện
kênh Thủ Co -ấp đông hưng, xã Tân Hưng Đông, Huyện Cái Nước, Tỉnh Cà Mau
Đường đi tôi theo thày Google Map chỉ như sau:
 

Thật không phải tình cờ ngày 16/11/2023 lúc ngồi lên yên xe tôi có ý hôm ấy đi vườn lan. Mà sau nhiều lần tra thì có lẽ khu vực tôi chỉ có một: vườn lan Lê Nguyện. Đã tra mạng thì phải chấp nhận cái nó có, và đến tận nơi xem. Tôi đã chọn nó để xem!

Như Maps đã cho biết từ nhà tôi đến đó là khoảng 33 Km, trùng đường về vườn nhà tôi một đoạn (qua cầu Lương Thế Trân). Tôi ghé vào vườn làm vài chuyện: ăn sáng, bắt nồi cơm trưa ăn, uống cà phê sáng. Xong lại đi tiếp. Tôi không có gì vội vả, vì tôi có nhiều thời gian trước mắt!

Nhưng đường Cà Mau- Cái Nước hôm nay khác với chuyến đi năm nào quá. Nhớ có lần anh Mẫm xuống chơi, anh rủ tôi đi lông nhông để anh ngắm cảnh Cà Mau, và hướng là về Cái Nước. Khi đó tình trạng đường còn khá tốt vì vừa làm lại được chưa bao lâu mà nay thì như cơm cháy bị xới ra lổ chỗ, có đoạn thì đổ đá, đoạn thì tráng nhựa sửa chữa lại, nói chung là đường tệ vá xóc! Mặc kệ, tôi vẫn ung dung chạy tới....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hình đầu đường vào nhà lan Nguyện

Mãi cũng tới nơi: khi mở bản đồ đường đi thấy tôi đã huốt một ít, liền tìm cách quay lại, và chú ý hai bên đường xem có đường tẻ hay bảng hiệu vườn lan gì không. Lần đi tôi có chú ý, nhưng không thấy, lần này thì khi đến gần chỗ rẻ trên bản đồ, tôi nhìn kỹ hơn.Khi gần đến một cống nhỏ, chợt bảng hiệu hiện ra. Cái màu tên bảng và màu nền bảng khá tệ: không làm nổi bật chữ nghĩa trên đó nên không gợi ý cho người đi đường lắm, nhưng xem kỹ thì thấy chủ nó cũng đã bỏ công thuê làm, chắc là có chú ý quảng cáo vườn mình.

Theo thông tin ở trang facebook giới thiệu vườn thì chủ nhân này là giáo viên PTTH, chắc là Cấp ba Cái Nước. Một người là giáo viên cấp 3 ăt phải học ở Cần Thơ, hoặc Sài gòn (ĐHSP)!  Nói chung là một anh có kiến thức khá chứ không tệ, khi anh ta là Cử nhân ngành gì đó. Tiếc là ngày đi trời mưa suốt sáng, không to nhưng cứ lâm râm, nên khi thấy nhà và vườn, tôi không ghé được: nhà vắng vé, cửa đóng. Mà thời tiết này cũng không tốt để gõ cửa xin vào xem vườn, nếu không nói là khó lòng xin xem được! Thôi thì trời chưa có duyên cho người muốn xem vậy, phải khi khác thôi! Và thế là sau khi qua huốt nhà chừng trăm mét, tôi quày xe ra về, lòng cứ tiếc. 

Kinh nghiệm học được
Mặc dù không vào vườn và không gặp chủ vườn, nhưng chuyến đi củng cố tôi hai niêm tin,

- Vườn tôi cũng có khả năng trồng lan: 

Vườn Lan Nguyện nằm gần Cái Nước, tính ra đi xa  hơn về phía biển so với đia điẻm vườn của tôi, nghĩa là nó dịch xa hơn về vùng nước mặn. Tôi cứ tưởng cái khó khăn của vùng tôi giảm nhẹ hơn về mặt nước và đất cho môt vườn lan, và điều này cho thấy hi vọng làm vườn lan tại đất vườn tôi là khả thi hơn, hay ít ra cũng bằng với đất nơi vườn lan này.

Thứ đến, qua cái nhìn sơ bộ tôi thấy vườn lan này có diện tích nhỏ. Do chưa vào vườn, tôi chưa biết diện tích của vườn là bao nhiêu, nhưng nhìn chung qua chạy xe ngang tôi thấy vườn cũng nhỏ, có thể bằng 1/3 vườn tôi.

Vậy cái cần tìm hiểu thêm,
- diện tích thực của vườn
- nước dùng tưới
- giàn che mát cho vườn: Nhìn sơ bộ có che lưới nhựa giảm nắng, nhưng giàn làm bằng gì chưa biết do chưa vào?
- chủng loại lan: vườn trồng bao nhiêu giống lan?
- lịch sử vườn: lập năm nào? kinh phí? kinh doanh ra sao...

 Chuyến đi thứ hai

Vĩnh Long

Vườn lan THẢO

Sđt: 0918851152 (có zalo)

Đc: Cặp QL 53, xã Long Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long

vườn phong lan 1,6 ha ở sa đec Vườn Phạm Huỳnh, phường An Hoà Sadec Bà Huỳnh Thị Nguyệt Ánh, chủ vườn lan

Sa Đéc

Vườn lan Phạm Huỳnh, phường An Hoà Sadec

Rộng 1,6 ha ở sa đec, một bài báo tôi đọc nói là rộng nhất và nhiều lan nhất Sadec.
Vườn Phạm Huỳnh, phường An Hoà Sadec
Bà Huỳnh Thị Nguyệt Ánh, chủ vườn lan
 

 

Can Tho

Trước khi đi đâu tôi bây giờ mang thói quen là sơ bộ định tuyến đường đi. QL 1 đoạn từ Cà Mau đến Đất Mũi tôi đã từng đi vài lần, từ thuở đường còn đứt quãng đến khi làm xong trơn tru, dễ chạy hơn. Cần nói rõ tôi thường đi bằng xe hai bánh gắn máy, và chiếc tôi chạy hiện giờ là gay ga Yamaha Nouvo 135, và trước đó thì cũng Yamaha Eciter 135 xe số. Hồi mua chiếc xe số này chưa có xe nào phân khối to hơn 135 CC, chứ ý định tôi muốn có xe hơi lớn hơn 135CC! Hiện nay thì trên đường đầy xe mà trước đây tôi từng mơ. Chỉ để thoả mãn ham muốn "phượt" đường dài.

Google Maps cho thấy từ nhà tôi đên đó là 33 km. Nhà tôi ở P1 Cà Mau, khi đi qua khỏi cầu Lương Thế Trân, tôi có miếng vườn nhỏ (khoảng 1000 m2), cái vườn định mệnh này đã hành tôi rất nhiều. Chung qui nó đưa cho tôi câu hỏi, làm gì với vườn rộng chừng đó? Tôi từng đi về quê chính của ba má tôi là Bình Minh nhiều lần đưa câu hỏi ra, và các anh chị nông dân thứ thiệt ở đó chỉ lắc đầu chào thua! Nhưng tôi thì chưa chịu đơn giản kiểu nghĩ của người quen mình.

Mua kính lão...

Gần đây (khoảng hơn nửa tháng) sau khi mấy cái kính lão của tôi bị mất hay hư hỏng, (một cái lần về Bình Minh trở xuống tôi mất 1 kính: tôi nghi do bỏ quên trong WC quán cơm hay ghé ở Ngã Năm. Cái kính này nói chung đã hư (một bên long ốc nên không giử được mặt kính, tôi phải cột bằng 1 cọng thun cố định nó lại để dùng). Hai cái kính nữa cũng hư do gãy một bên thanh nhựa giử kính, cả hai do anh Ân cho (2 lần khác nhau). 

Vài hôm trước thằng con thấy vậy bảo tôi sao không đi làm, thì tôi nói lảng ra là "lu bu làm lụng, không rảnh ghé tiệm kính làm". Nó bảo họ làm đâu có bao lâu, kính để vậy sao xem được!

Nói chung tôi vẫn chưa muốn đến hiệu kính làm. Xem mạng đôi khi thấy quảng cáo bán kính đủ thứ, mà giá cũng mềm. Nó bán theo độ của mình, chi cần cho địa chỉ, độ, số ĐT là nó gửi hàng đến tận nhà. Khi phát nó báo trước, bạn ở nhà để nhận kính và trả tiền là ok. Hôm trước (11/11/'23) tôi có thử đặt 1 kính 1.75 độ (kính lão, tức viễn thị). Có nhân viên gọi lại để xác nhận,hay lấy thêm thông tin nếu còn thiếu. Nó xác nhận qua tin nhắn: dự kiến ngày sẽ giao, và quá trình thực hiện đơn hàng như ngày đã xuất kho, đóng gói, gửi hàng, nhận hàng ở bưu cục nhận, ngày giao. Nói chung là rất chuyên nghiệp và chi tiết! Nói chung 100K, hai kính (một tặng thêm) và giao trong 4-6 ngày sau xác  nhận đó.

Em bán hàng này sử dụng Messenger để liên lạc, và tôi chú ý các thông tin ở đây có cặp nhật sau xác nhận đơn hàng, ví dụ ngày họ cho hàng đi, ngày đến, và phát...Ví dụ hồi 10 giờ sáng (14/11/2023) hôm nay nó nhắn cho tôi:

Đơn hàng 84857185892934 đã được chuyển tới bưu cục đích và đang được chuẩn bị giao hàng tới bạn. Vui lòng lưu ý điện thoại để nhận liên hệ giao hàng từ bưu tá. Xin cám ơn!

Có nghĩa nó đưa về đến Cà Mau. Từ đó nó phân phối co các nhà chuyển phát hàng, và như vậy rất có khả năng trong ngày hôm nay nó phát!
 

Kính này tôi đặt ngày 11/11/2023, như vậy cái dự đoán hàng sẽ giao trong 4-6 ngày của lần báo đầu tiên là khá chính xác. Trưa nay sau khi thấy hàng tới, tôi bèn tính chuyện về nhà sớm hơn thường  lệ (thương khoảng gần 17 giờ chiều tôi về, còn hôm nay chỉ hơn 14 PM tôi đã ra xe về do e lỡ nó có đi phát mà không có ai ở nhà trễ nhận thì không tốt. Vả tôi cấn kiến này để dùng nữa nên chờ nhận là điều nên làm.

Và kính đã giao hôm qua (14/11/2023) khoảng 5 giờ chiều. Sau đó tôi thấy báo tin nhắn hàng đã giao xong. OK, dịch vụ này mặc dù giá trị không cao (100K), nhưng rất chuyên nghiệp, và có người quan tâm theo dõi (phải có nhân viên chuyên trách này họ mới làm được thế!)

Chưa có bao giờ đẹp như hôm nay...

Tôi hay xem dự báo khí tượng bởi vài sites kết hợp nhau: site của Mỹ là Joint Typhoon Warning Center, khác là (thương mại nhưng xem nhất thời là miễn phí) Accuweather rồi bản tin khí tượng VN mà nó hay nhắn tin cho tôi (có lẽ tôi đăng ký)... 

Của VN thì chung chung: bản tin hôm nay (10/11/2023): mưa nắng đan xen, khả năng mưa 55%. Sang Joint Typhoon Warning Center:  cả các khu vực chính đều trong veo không bão tố (trang này tôi chủ yếu xem có bão gần VN không để tiên lượng mưa nhiều ít vùng mình). Accuweather Ca Mau cho hay đang có mưa (cái này đúng, đang mưa lâm râm) và 12 giờ trưa cũng sẽ mưa (cái này phải chờ xem)....

Dù sao, tin quan trọng là của Joint Typhoon Warning Center, vì chỉ khi bão tố mưa mới khó đoán, và thường thì quá nhiều cơn liên tục không còn đoán được nữa...

Mười sáu ngày nữa tớí đám giổ Ba tôi...
Mấy hôm nay tôi hay xem lại lịch để biết ngày đám giổ Ba tôi. Xưa khác, giờ thì tất cả đã đi vào cõi vĩnh hằng (Ba, Má tôi, rồi Cậu, Mợ Tám, những người thân thích nhất mà tôi còn, đã lần lượt nhau ra đi hết (cái này qui luật thôi).... Xem ngày tưởng niệm này mà nhớ thời ông còn lặn lội đi làm nuôi bầy con nhỏ, . 

Đầu tiên là trường Mỹ An thuộc tỉnh Kiến Phong cũ (chắc nay là Sa Déc?), chắc ở lại tại đây cả chục năm trời mới xin chuyển về gần nhà hơn, Phong Dinh (tức Cần thơ củ) rồi tại Phú Thứ, trước khi về huyện nhà: trường Đông Hưng (Đông Thành) rồi nghỉ dạy...

Cuộc đời giáo chức cấp 1 của ông thật long đong, vây mà ông vẫn giử cho đến ngày hoà bình, vẫn đi làm mấy năm trước khi nghỉ hẳn do lương bổng ngày càng tệ quá (chắc đủ tiền ăn sáng và cà phê, nói gì nuôi con cái? (may mà khi đó chúng tôi đều lớn cả rồi).

Giáo viên cấp I

Khó khăn nhất là thời kỳ ông ở tỉnh Kiến Phong, một trường gọi là Mỹ An (có lẽ mới lập). Muốn vào phải đò giang cách trở chứ 1956-57 không có đường như hiện giờ. Lại vùng giặc giả nhiều, thường khi đường đi bị cắt do hành quân, giặc giả... Má tôi từng kể là có khi ông lên đó nhưng không vào trường được do giặc giả, đò thuyền đều không chạy, và ông phải quá giang "trực thăng" đưa lính hành quân để vào trường. Tôi nghĩ vùng đó sau này là huyện Mỹ An, là hậu thân của khi  xưa mới bình định, hay mới thành lập. Tên Mỹ An này vẫn còn cho tới ngày nay.

Gió Đông Bắc...
Có một lối nói bình dân đã thành từ ngữ chết trong tiếng Việt là gió Bấc. Ai cũng biết đó là gió mùa Đông Bắc, mà khi mới về, tức mới đổi từ mùa mưa sang mùa khô, gió báo hiệu hai điều quan trọng:

1. mùa mưa sắp hay đã hết
2. mùa khô, hanh bắt đầu

Và kèm theo nó là không khí se lạnh, hay chỉ mát. Ở Nam bộ, do khí hậu nóng bức quanh năm, thì nhiệt độ gọi là "lạnh" này là quá đáng, vì xuống 17-18 là chuyện quá khó, và rất ngắn ngủi. Mà nhiệt độ này có thể xem là "mát mẻ" mà không sợ sai, vì quanh năm ở cái nóng bức trên dưới 30oC thì xuống được 17-18 là quá lý tưởng!

Sáng nay trong khi quét lá cây trước nhà, phần ngoài đường tôi thấy gió chuyển qua hướng Đông Bắc, tức ngược hướng Tây Nam bình thường. Vậy nó sắp thay gió Tây Nam mang mưa nhiều kia chăng?

Khoảng 1956 tỉnh Kiến Phong được lập. Một vùng rộng lớn cần nhiều nhân sự ngành giáo dục cho tỉnh mới này, và ba tôi được tuyển làm giáo viên cấp 1 cho một trường gọi là Mỹ An. Hẳn là một trường vùng xa xôi mới mở nào đó. Ông đã ở đây được chừng 10 năm trước khi có thể xin chuyển về tỉnh Phong Dinh (Cần thơ) hiện nay, về trường làng gọi là Phú Thứ. Đó là trường xa, chưa có đường xe, nên hàng ngày ông phải đi xe đap từ Bình Minh sang Cần Thơ. Đâu đó ở Bến Ninh Kiều ngày nay, ông phải gửi xe đạp lại để xuống đò đi vào trường. Đò giang cách trở là thế mà ông vẫn ở đó cho tới ngày hoà bình mới chuyển về Bình Minh, tại một trường thuộc xã Đông Thành, hay Đông Bình gì đó. Ông vẫn công tác nhiều năm đến khi xin nghỉ hẳn vì "lương không đủ ăn sáng và uống cà phê!"

Vài chuyện ở vườn..

6/11

Hôm qua khi ở vườn tôi thấy mình cần trồng cây trụ xi măng thay cây đã gãy do lần trước tôi kéo và vô tình nó gãy (bốn thanh sắt bên trong mục, xi măng lâu ngày thành dòn, do mùa mưa lại mềm, không chịu được).

Trụ xi măng thay thế này  đặt ở vị trí đã được đo, sẽ là phần tiếp đất của trụ sắt sẽ nối vào, làm cọc đỡ cho tấm che nắng cho giàn lan mini khoảng 4.5 x 4.5m. Đây là ý định hình thành sau nhiều suy nghĩ về một miếng vườn, nhăm giúp tôi lao động nhẹ nhàng, theo sở thích, và không quá tốn kém tiền, quá khả năng để dựng nó (phần nào tôi đã có các thanh sắt trước đã mua dùng cho việc khác, nay định đem làm giàn này, và phần thiếu phải mua thêm). Cách làm này đúng là của người không nhiều tiền, mọi thứ phải tính toán sao cho có thể làm.

1. Lui cui làm một mình, kéo trụ xi măng dù đã đào đất phần gốc cũng không phải chuyện nhẹ để làm một mình, nên tôi lấy ròng rọc mà trước tôi mua cho việc linh tinh ở vườn (như nâng bồn cây, bứng cây có bầu đất, v.v...). Tôi không có cách nào khác là dùng nó để nhổ trụ xi măng gảy lên.

2. Đào đất xung quanh cọc củ đã làm xong, cọc đã nằm xéo dưới đất.
Phần chuần bị này làm hôm trước đó,  định hôm sau nhổ lại bị ngày mưa, xung quanh xình chưa tiện làm, tôi để lại hôm sau nữa. Và hôm qua chính là ngày "hôm sau" đó, tôi đã thực hiện kéo cọc lên. Tôi cũng đã mang cọc xi măng thay trồng vào chỗ đó, thay thế cọc nhổ lên xong.

3. Đưa cọc trồng vào vị trí và cố định cọc (chôn cọc): Đã làm xong hôm qua

7/11 Cọc thứ hai
Muốn làm hai chân giàn phải có cọc đối xứng phía bên kia (phía phải từ ngoài vào). Khi đo thì thấy nó nằm sát gốc giấy cẩm thạch nhưng chỉ mép bên, nghĩa là không phải dời nó. Khổ nổi nó nằm sát bụi tần dày lá, cần phải bứng dời, hoặc là chặt bỏ cả bụi đang đẹp, to. Tôi sau khi bứng lên chọn ra bốn gốc nhỏ tách vào chậu con để dành trồng lại. Phần dôi dư thì cắt gom thành đống, có lẽ cũng bỏ thôi vì cái này thỉnh thoảng mới dùng khi nấu canh hay ăn sống, không cần lượng nhiều như các thứ rau khác.
Sau khi xong phần này thì đào lổ cho cọc, và tôi cũng làm xong. Sau khi xong phần này tôi ngưng, vì cọc chưa đẩy vào trước nhà. Phải đưa nó lên xe đẩy đã xệu xạo của tôi, mà phải dây nhợ chằng cột cho vững mới đẩy ra, nếu không thì rơi khỏi vị trí đã để lên xe thì phiền (mỗi lần đưa lên xe phiền lắm do chỉ có một mình, phải lựa thế đất cho tiện mà dọc đường đi làm gì có).
Vậy là phải để lại hôm sau....(8/11/2023)

Và tôi đã thực hiện xong việc của ngày 8 trong trồng chân trụ 2. Mọi thứ đã gần như chuẩn bị cả nên sau khi cho cọc lên xe, tôi đẩy đến vị trí của cột và cho cọc xuống. Xong chôn chân, nện chặt...OK, xong cọc 2. Còn cái khó sau cùng: lên giàn, cố định...

Nói chung là mấy hôm rồi trời thường mưa vào xế chiều, nên nếu sáng không tranh thủ làm vườn được gì (mà chủ yếu mùa này là làm cỏ) thì rất nhiều khả năng chiều không làm được gì.

Hai hôm rồi trong khi tranh thủ trồng hay thay trụ xi măng, phần làm cỏ hầu như không được gì. Một chút ở lối từ sau nhà Thuý ra lối đi vào nhà sau, và giửa bồn cá sau nhà đến giáp nhà. Nghĩa là rất ít. Dù sao tôi nghĩ là mưa sẽ ít dần, lại không khí lạnh khô của gió mùa Bâc sắp đến, là thời điểm tốt cho mấy việc đại loại như làm cỏ vườn, cuốc chút đất cho gieo trồng hoa, cải gì đó...

Thỉnh thoảng cũng có chút buồn vu vơ, nhớ khi xưa khi vợ tôi còn sống, cả hai thường vào làm công chuyện vườn, mà nay chỉ còn lại mình tôi. 

Tôi từng nhắc lại câu thơ Thôi Hiệu "Đề tích sở kiến xứ". Cái tên Đề Đô thành Nam trang này khi xưa tôi không biết, chỉ sau này tra bài Đề tích sở kiến xứ mới nghe qua nó

Khứ niên kim nhật thử môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Nhân diện bất tri hà xứ khứ
Đào hoa y cựu tiếu đông phong

題都城南莊【題昔所見處】

去年今日此門中，
人面桃花相映紅。
人面不知何處去？
桃花依舊笑春風。

Đây là "chuyện tình" thời xa xưa (nhà Đường khoảng tk 7-9, tức cũng hơn ngàn năm rồi. 

"Đào hoa y cựu tiếu đông phong" là cảm khái của tác giả khi người xưa không còn ở nhà mà tác giả từng ghé nữa, và bài thơ của thi sĩ làm cô gái khi đọc phải âm thầm thương xót đến bệnh mất. Tình cờ nào đó mà trong giây phút này tác giả quay lại lúc cô gái sắp lìa đời. Cuộc hội ngộ đã đem lại cái sống ly kỳ cho cô gái mà thi sĩ thầm yêu!

Vườn lan vài vài suy nghĩ, tìm tòi...

Nhà vườn tôi có khoảng sân trước nhà, có lẽ diện tích phần đã tráng xi măng của sân là 4.5 x 4.5m (hơn 20m2). Mùa nắng thì nắng hắt hơi nóng vào nhà, còn mùa mưa thì gió làm nước tạt vào hiên nhà tương đối bất tiện. Thế nên có lúc tôi nghĩ cần làm lưới che mát bớt, nhân tiện có thể làm giàn lan đơn giản trước nhà. Cái này đến giờ vẫn là suy nghĩ mà thôi, chứ chưa làm.

Hiển nhiên muốn trồng lan phải nói đến giống. Trước tôi cũng từng có gíàn lan nhỏ hông nhà vườn sau, một ít thì ngay nhà mát làm ké gốc vú sữa. Cả hai đều hoang phế sau thời gian dài không chăm sau khi tôi bị tai nạn xe, làm vợ tôi mất, còn tôi thì ngày ngày về trong tẻ lặng cảnh một mình không như trước đây rất thường khi hai người cùng về, làm lụng, ăn uống. Định mạng đã thế, biết sao đây...

Tôi nói thế có nghĩa là khó mà có giống nhà từ lan cũ vì 

1. nó quá xấu rồi,
2. tách chồi thì không được bao nhiêu (còn chồi nhiều đâu mà tách?)
3. một số giống đã chết do tôi tạm để dưới đất lâu ngày
Giải pháp có thể là,

- mua cây tách sẵn có kích cỡ phù hợp để trồng vào giò lan. Gíá thành tương đối cao, người tập chơi hơi bị phiền do tốn tiền giống nhiều quá trong khi chỉ mới tập tễnh chơi, hiển nhiên cũng là lý do làm cho cây hao hụt hơn bình thường. 

- nếu có dịch vụ bán cây giống dạng thô và nhỏ hơn, thí dụ cây con do cấy mô mà có thì điều này có thể giảm nhẹ tiền giống hơn nhiều?

Tôi đã từng có suy nghĩ là trại cung cấp lan giống đó nằm gần các trung tâm khoa học, kỹ thuật, như Sài Gòn, Bình Dương, Cần Thơ, Đà nẵng, Huế, Hà nội... Những nơi như vậy có ưu thế hơn, do gần các trung nơi này kỹ thuật cũng dễ đến với họ hơn là nơi xa xôi hẻo lánh. Đã rất nhiều khi tôi thấy các cơ sở bán lan nhỏ để trồng, với các clip cho thấy số lượng lớn lan con có trong trại giống của cơ sở đó. Nhiều loài lan thuộc loại "hiếm" hay khó nhân giống kiểu thường làm như tách cây con khỏi cây mẹ để làm giống. Cách làm truyền thống không dễ gì cho ta số lượng lớn như các điểm bán này cho thấy. Tôi nghĩ đến thứ kỹ thuật cao hơn: họ có lan con từ cấy mô. Và tôi đinh ninh những chỗ bán cây con này theo con đường này, bằng một trong những cách sau:

1. Lập một cơ sở cấy mô của riêng mình 

2. Gần một cơ sở cấy mô thương mại nhận làm cho ta công việc nhân giống bằng cấy mô này. 

Tôi phải tra cứu Google hai khả năng này qua

1. tra chỗ bán cây con cấy mô 

2. tìm xem có dịch vụ tương tự không (nhận cấy mô gia công, ăn công).

Mặc dù ở trả lời cho 2. tôi chưa khẳng định, nhưng câu 1 có nhiều nơi đã làm, và rao bán rộng rãi... Chai đã chiết, tách lan con ra vẫn nằm trong dung dịch dinh dưỡng cho lan cấy mô, nhưng số lượng được tính sẵn: chai 20 cây, 40 cây chẳng hạn. Điều này cho thấy cái định hướng cho khách hàng đã được tính khi họ cho lan vào chai nuôi cấy này, hay họ đã tách từ chai to và nhiều thành chai nhỏ với số lượng phù hợp hơn để bán được dễ.... Cái quan trọng nhất trong truy tìm (và có kết quả rồi) của ngày hôm nay chính là đây: làm sao mua cây con với giá phải chăng hơn cho người tập chơi, đồng thời tiếp xúc xu thế công nghệ hiển nhiên đang diễn ra trên qui mô ngành nghề này trên thế giới! Hẳn nếu bạn chơi lan thì cách nhân giống bằng tách chồi hay nhánh để có giò lan mới là quá bình thường. Khi bạn muốn có lượng lớn hơn thì cách này không thể đáp ứng, phải có cách khác hiệu quả hơn, và khoa học hơn. Đó là lan cấy mô, và hoặc là bạn tự làm, hoặc là lan thương mại của những cơ sở chuyên làm như thế cung cấp. 

Hiển nhiên mỗi loại có cách làm của nó phải học hỏi thêm,
- lấy lan con trong chai chứa dung dịch mô ra,
- trồng dưỡng nó để có lan lớn lên thích hợp trồng vào chậu hay giá thể bình thường cho lan lớn

OK, vậy là về lan tôi đi xa hơn bước 1 là làm nhà lan, giờ đến giống lan...

Vài địa chỉ web tham khảo thêm:

https://lanviet.vn/quy-trinh-nuoi-trong-phong-lan-tu-chai-mo/

tìm kiếm qua mạng, thì nó đã có sẵn! Một ví dụ, nơi giải thích của quảng cáo,
Mô tả sản phẩm [Giá hủy diệt] chai mô hoa lan nhạn tháng 8 gia lai chuẩn giống 100 %
quy cách shop bán là theo chai mô một chai như vậy được tầm 20-25 cây khỏe mạnh cô chú anh chị về mình đập chai hoặc cắt chai ra rồi rửa nhẹ cho thạch ra hết sau đó mới đem trồng
trước khi trồng phải xử lý nấm bệnh rồi đem để vào rổ sau đó 1 tuần sau cây ổn mới đem trồng
nếu cần tư vấn kỉ thuật a/c có thể liên hệ 0394011949
#chaimonhanthai#chaimo#nhan4n#nhanthang8

Nói chung là như tôi đã suy nghĩ, người ta đã có bán lan giống loại này rôi. Vấn đề là làm quen với cách trồng nó, rồi mua giống và trồng!