Hôm qua 20/1/2024 khi về vườn tôi đinh ninh phải mua hai thứ mà ngày trước đó (19/1) tôi có ý định mua nhưng ngưng, do phải mua 5 kg cải tuồng sại để làm dưa. Nếu mua thêm kiệu thì thời gian làm phải bỏ thêm ra, trong khi tôi chưa dọc kỹ các phần hướng dẫn làm, mà truy cập bằng điện thoại thì phần xem có hạn chế do màn hình điện thoại nhỏ quá. Từ kiệu làm dưa, tôi liên tưởng tới củ hành Vĩnh châu mà mấy ngày trước thấy bày bán nhiều. Sao không thử làm dưa hành? Món này hồi nào tới giờ tuy thỉnh thoảng tôi có ăn nhưng tất cả đều có thể là từ hàng quá, tiệc nhậu hay đâu đó, chứ nhà tôi (Bình Minh) má tôi theo truyền thống người dân Nam bộ, chỉ làm dưa kiệu và dưa cải từ cải tùa sại, chứ chưa làm dưa hành bao giờ. Tôi nghĩ món này có lẽ hơi mang hơi hướng Bắc kỳ hơn là Nam bộ. Rõ là dân Bắc có thể có trồng hành củ dạng của Vĩnh Châu. Bản thân hành Vĩnh Châu tôi nghi là có nguồn gốc người Hoa nhập cư sang Việt Nam mang theo (người Tiều Vĩnh châu). Do khi gặp đất phù hợp này (đất cát phù sa của vùng Vĩnh Châu này), họ đã biến nghề trồng hành này nổi tiếng khắp Nam bộ, giờ đi đâu ở miền Nam cũng mang danh hành Vĩnh Châu. Rất đáng để thử làm...
Vậy là tôi trong một ngày đã thử mua hai thứ cũng rất Tết là kiệu và hành, trong đó hành là mới với tôi. Vả chăng kiệu nói là củ, nhưng với tôi cũng hoàn toàn mới vì trước đây khi má tôi còn sống, năm nào bà cũng có hủ củ kiệu này ăn Tết, cùng bánh Tét, bánh tráng... Bà đã ra đi, và nhà tôi hiện như nhà thiếu chủ, vì em họ được giao thừa kế, bận chuyện mưu sinh của nó, chỉ có mặt khi có chuyện như cúng kiếng ông bà..
Tôi dựa vào hai tài liệu tất cả đều của Bách Hoá Xanh đăng. Sau nhiều truy xét ở mạng, có nhiều biến thể làm dù cách biệt không nhiều, nhưng có. Thôi thì theo một cách mà thôi, từ bài của Điện máy xanh đăng vậy.... Tài liệu theo các liên kết sau:
Nói chung các con tôi đều đang làm việc, và chúng chắc không có cảm nghĩ về món kiệu, bánh tráng... như tôi. Ne
Riêng bánh tráng hiện giờ chỉ là một nhắc nhở đến hương xưa mà thôi. Trước đây, mỗi năm khi Tết đến, Má tôi phải lặn lội đến nhà các lò làm bánh quen trong xóm để "dằn ngày" cho gia đình làm. Căn cứ vào ngày thoả thuận này Má tôi chuẩn bị gạo, bột, củi lửa (thường các lò này có khi cần thêm củi lửa của người tráng để nhẹ gánh nặng về củi cho họ, do họ phải đốt lò hàng tháng trời, củi họ không có đủ). Tôi còn nhớ từng theo Má tôi phụ việt linh tinh, như mang vĩ đã có bánh đi phơi, hay gom vĩ đã khô vào gỡ bánh xếp vào xề (một thứ dụng cụ đan bằng tre, to hình cái rổ nhưng đáy nông để mang đồ đi). Xề, xịa, rổ... là ba thứ hay dùng, nhưng do bánh tráng hơi to, nến xề dùng nhiều nhất. Sau khi gom đủ để cột thành một chồng to, cao, chúng tôi dùng dây cột lại cho tiện mang đi xuống xuồng để chở về khi hết ngày tráng bánh. Thường thì có ba loại bánh hay làm: loại bột gạo thuần, tráng mỏng để nhúng nước cuốn món ăn, bánh ngọt và bánh dừa. Mỗi loại có đặc tính riêng, và dùng cho mục đích khác nhau: bánh dừa có thể để nướng ăn, banh ngọt thường để nhai chơi dù có thể nướng được.
Các con tôi nếu chúng có nghĩ đến thì ra chợ mua một vài lọ là xong, còn bánh tráng thì con như là món của dĩ vãng, nhất là khâu tráng bánh mà tôi từng theo Má tôi đi các lò bà đã từng đi...
Khi vợ tôi còn sống, chúng tôi cũng không làm các thứ này bao giờ. Bây giờ thấy họ bày bán tôi lại nghĩ đến món kiệu của Má tôi, sao không thử làm?
Mua nguyên liệu
Sáng khi về vườn, thay vì về thẳng, tôi ghé ngay chỗ thấy có bán kiệu mấy ngày qua, hỏi mua. Có hai loại: kiệu thường và kiệu Huế (chắc chỉ là cách gọi). Tôi hỏi em bán cái khác nhau là gì. Em giải thích đơn giản: kiệu thường trồng đất cát, nên khi nhổ lên còn bám cát theo (cái này giống xứ Vĩnh Châu?), còn kiệu Huế trồng đất thường nên không có cát! Ra là thế, ban đầu tôi tưởng do giống khác nhau sao đó nên có tên khác nhau này. Cái khác tiếp theo là giá: nếu kiệu thường 40K/ kg, còn kiệu Huế em lấy tôi 55K (có lẽ hơi đắt, chỗ khác tôi thấy ghi chỉ 50K).
Khi đi về gần cầu Lương Thế Trân có xe bán củ hành, ghé hỏi thì em trai nói một kí 35K. Tôi lấy hai chùm, em cho biết mỗi chùm trên dưới 1 K. Khi cân thì hai chùm nhỉnh hơn 2 Kg (2,150) nên em tính thêm hai ngàn nữa (=72K)! Xong....
No comments:
Post a Comment