Thu hoạch hạt sứ

Đến với hoa sứ
Tôi đến với hoa sứ là tình cờ. Nhân xem vài blog quảng cáo bán hàng mai mà tôi có quan tâm, tôi chú ý có một anh là Vua Sứ. Sở dĩ tôi xem qua các trang của anh vì anh này có bán cả mai, mà tôi lúc ấy quan tâm nhiều hơn.

Đầu tiên là trồng một hai cây sứ mà tình cờ cây sứ nhà bố vợ có hạt rồi tự nó rụng lên, hay do mua một hai chậu sứ Thái thường trồng chơi ở vườn. Anh Vua Sứ này có thể bán số lượng lớn với giá khá tốt nếu so với những chỗ khác tôi mua, nên đôi khi tôi mua đến vài chục gốc được bán cột và đóng chung một gói gừi đường bưu điện.

Để có thể đóng như vậy, cây sứ được nhổ lên và có lẽ phải phơi một nắng để chúng hơi héo đi, nhánh và lá không bầm dập khi đóng. Sau khi nhận, tôi chỉ đơn giản trồng chúng vào chậu  nhựa rồi tưới nước là chúng phuc hồi lại trạng thái bình thường, và ít khi bị hao mà nếu có, không phải do di chuyển mà do một chỗ nào đó của cây bị thối (cành, củ...)

Đã chơi sứ tất người chơi thường mua hạt ươm đế có cây rẻ hơn nữa. Từ chỗ xem qua cho biết, tôi bắt đầu chú ý đến các loài ít trồng hơn, như arabicum, anacondo.. Đẻ ý đến loài là một bước tiến nữa trong quá trình chơi sứ của tôi, trước hết do thân chúng lạ hơn, và cũng muốn phong phú hơn cho bộ cây của mình.

Đã biết mua hạt ươm có thể giảm giá đi nhiều (vài trăm một hạt đến ngàn đồng cho sứ  qúi hiếm hơn), sau khi chơi sang arabicum, và cây có hoa, tôi nghĩ đến chuyện thụ phấn chúng để lấy hạt thay vì mua!

Sau khi làm cho trái đậu bằng thụ phấn nhân tạo, tôi có một số trái arabicum và obesum. Nếu bạn từng chơi sứ, thì hai cái tên này không thể làm cho bạn cảm thấy lạ, vì đây là hai giống phổ biến nhất của người chơi sứ. Đôi khi, người ta chỉ chơi một loại mà thôi, đó là sứ thái nói chung. Tuy nhiên do có nhiều loài với đặc tính khác nhau, ta nên phân biệt nó ra vài loài chung mà người Việt mình hay chơi, mà phổ biến nhất là sứ arabicum và obesum.

425
255
Bốn trăm hai lăm hạt sứ arabicum là cố gắng rất nhiều của tôi cho mấy cây này, với ý định rõ ràng khi làm chuyện này (thụ phấn nhân tạo), còn các hạt kia do ít quan tâm hơn tôi có nhiều trái lẻ tẻ ở nhiều cây, từ obesum cánh đơn đến cánh kép, từ không hương tới hương thoang thoảng. Nói chung cái hóm 255 hạt đa dạng hơn về các loại obesum khác nhau, cây nguyên hay cây ghép mà tôi bổ sung vào bộ sưu tâp nhỏ của mình.

Thêm một trái
Hôm nay trong lúc nhìn cây arabicum mà hôm trước đã từng thu hoạch nhiều trái thấy còn trái cuối cùng đã khô, tôi hái và đem phơi. Trưa sau khi ăn cơm xong tôi nằm võng lim dim thì nghe mưa ào trên mái thiếc của chòi nhà sau. Tôi lầm bầm, "thế mà hôm quâ xem tin nhắn dự báo nói "ngày nắng, đêm không mưa"! Dự báo bao giờ vẫn là dự báo, mà dự báo thời tiết thì hơi đâu mà chấp. Nếu như có độ chính xác là khá hay cao đã là tốt, chứ khôg thể 100% chính xác được.

Tôi ra thấy vỏ có hơi ướt nhưng không sao, nên đem vào nhà bỏ ở bàn, rồi nghĩ là sao không lột lấy hạt luôn, để xem lần này tổng hạt arabicum là bao nhiêu?
Tôi tách hạt ra khỏi túm lông tơ đầu hạt tất cả được 36 hạt nữa. Vậy tổng cộng arabicum là 425 + 36 = 461 hạt! 

Chưa bao giờ tôi có số hạt arabicum nhiều như thế, do khi mua hạt này lúc nào cũng nhỉnh hơn sứ obesum (sứ thái thông thường), là loại rẻ hơn hết trong số các loài sứ có hạt.

Tưởng nên nhắc là sứ thái tốt nhất là dùng ngay sau khi thu hoạch, vì để càng lâu chúng càng giảm độ nảy mầm. Có lẽ lần này tôi dùng chậu nào đó, cho xơ dừa và ít phân trong, phân chuồng đã hoai vào để ươm một số. Nhớ nhiều lần tôi mua loại sứ hơi đắt tiền hơn, nên mua rất ít (chục ngoài hột). Đó là sứ anacondo, do tôi đọc thấy người ta dùng loại này để tạo cây sứ "tower form", tức là sứ to như cái tháp.  Tôi mê mình cũng có một vài cây như vậy, nhưng hạt mua về không cây nào cho tôi cây khả dĩ có thể dùng làm dạng tower form này. Tiếc quá!